با وجود اختلالات جدی در کشتیرانی تنگه هرمز که بازار نفت را ملتهب کرده، قیمت گاز جهانی به لطف تولید مازاد آمریکا و کاهش تقاضای آسیا، در منطقه امن باقی مانده است.
به گزارش تجارت آسان به نقل از Economic Times، بازارهای انرژی در سال ۲۰۲۶ شاهد نوسانات بیسابقهای بودند؛ چرا که تنشهای فزاینده در غرب آسیا، تولید و حملونقل نفت خام را مختل کرد.
با این حال، بازار گاز طبیعی رفتار متفاوتی از خود نشان داد. با وجود ریسکهای شدید ژئوپلیتیک، قیمتهای هنری هاب (NYMEX Henry Hub) در ماههای اخیر نسبتاً کنترلشده باقی مانده و عمدتاً در محدوده ۲.۵۰ تا ۳.۵۰ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا (MMBtu) نوسان کرده است که نشاندهنده یک سوگیری ملایم کاهشی (bearish) است.
این ثبات، منعکسکننده تفاوت بنیادین میان بازارهای نفت و گاز است. در حالی که نفت خام به شدت در برابر اختلالات عرضه جهانی و ریسکهای حملونقل آسیبپذیر است، قیمت هنری هاب همچنان عمدتاً توسط بنیادهای عرضه و تقاضای آمریکای شمالی هدایت میشود. تولید قوی در ایالات متحده، موجودیهای کافی و تقاضای ضعیفتر برای الانجی (LNG) در سطح بینالمللی مانع از آن شده است که پریمیوم ژئوپلیتیک (هزینه ناشی از ریسکهای سیاسی) که در بازار نفت خام مشاهده میشود، بهطور کامل به بازار گاز آمریکا منتقل شود.
عرضه گاز آمریکایی به بازار
عرضه فراوان در ایالات متحده همچنان بزرگترین عامل کاهشی قیمت است. تولید گاز خشک در آمریکا همچنان در سطوح بالایی باقی مانده و حتی با گسترش ظرفیت صادرات الانجی، پاسخگوی تقاضای داخلی است.
برآوردهای پیشین آژانس اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان میداد که تولید گاز خشک ایالات متحده در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۱۰.۶ میلیارد فوت مکعب در روز (Bcf/d) افزایش مییابد؛ این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰۷.۷ میلیارد فوت مکعب بود. ظرفیت اضافی صادرات الانجی در حال افزایش تقاضا برای «گاز خوراک» است که ارتباط هنری هاب را با بازارهای جهانی تقویت میکند. با این حال، رشد تولید تاکنون برای جذب بخش بزرگی از این تقاضای فزاینده کافی بوده است.
در نتیجه، نگرانیهای ژئوپلیتیک به تنهایی نتوانستهاند باعث صعود پایدار قیمت گاز طبیعی در آمریکا شوند. مگر آنکه صادرات الانجی بسیار سریعتر از رشد تولید افزایش یابد یا تقاضای داخلی جهش ناگهانی داشته باشد، در دسترس بودنِ عرضه، همچنان مانع از افزایش قابلتوجه قیمت خواهد شد.
شرایط در بازار بینالمللی الانجی سختتر است. اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز، صادرات الانجی از قطر و امارات را بهشدت محدود کرده و نگرانیهایی را در مورد دسترسی جهانی ایجاد کرده است. با این حال، توانایی سایر تأمینکنندگان برای واکنش به این وضعیت، مانع از آن شده است که اختلال در عرضه قطر به یک شوک غیرقابلکنترل در قیمت جهانی گاز تبدیل شود.
بر اساس دادههای آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، بین ماههای مارس و ژوئن، بارگیری الانجی از سوی تأمینکنندگان حوزه خلیج فارس حدود ۳۵ میلیارد متر مکعب (bcm) نسبت به سال قبل کاهش یافته است.
با این حال، افزایش تولید در سایر نقاط، نقش یک ضربهگیر مهم را ایفا کرده است. در همان دوره، گزارش شده که تولید الانجی در خارج از حوزه خلیج فارس نزدیک به ۱۸ درصد (حدود ۲۷ میلیارد متر مکعب) افزایش یافته که این رشد مدیون ظرفیتهای جدید در آمریکای شمالی و آفریقا و بهبود عرضه از سوی صادرکنندگان موجود بوده است.
تقاضا در آسیا چطور است؟
تقاضا نیز بهاندازه عرضه در ایجاد تعادل بازار نقش داشته است. چین به جای رقابت تهاجمی برای خرید محمولههای گرانقیمت الانجی پس از اختلال در تنگه هرمز، بیشتر به تولید داخلی گاز، واردات خط لوله و تولید برق با زغالسنگ متکی بوده است.
واردات الانجی چین به دلیل قیمتهای بالای بینالمللی که مشوق جایگزینی سوخت بود، کاهش یافت. روندهای مشابهی در سایر نقاط آسیا نیز مشاهده شد؛ جایی که قیمتهای بالا منجر به تغییر سوخت و کاهش مصرف در صنایع انرژیبر شد. بنابراین، خودِ قیمتهای بالا، یک مکانیسم تثبیتکننده از طریق «تخریب تقاضا» (کاهش مصرف در اثر گرانی) ایجاد کردند و توانایی تنشهای ژئوپلیتیک را برای حفظ روند صعودی طولانیمدت کاهش دادند.
زمستان سرد اروپا در راه است؟
چشمانداز کاهشی قیمت، بدون ریسک نیست. بازار گاز اروپا ممکن است در طول زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ با آزمون دشوارتری روبهرو شود، بهویژه اگر سطح ذخیرهسازیها کمتر از حد معمول باقی بماند. خریداران اروپایی ممکن است مجبور شوند واردات الانجی را حفظ کرده و تزریق گاز به مخازن را پیش از اوج مصرف زمستانی تسریع کنند.
بنابراین، وضعیت آبوهوا اهمیت فزایندهای خواهد داشت. یک زمستان نسبتاً ملایم در اروپا، آمریکای شمالی و شمال شرق آسیا، تقاضای گرمایشی را محدود نگه داشته و محیط فعلیِ قیمتهای باثبات تا ضعیف را تقویت میکند.
در مقابل، دورههای طولانی سرمای شدید میتواند بهسرعت برداشت از ذخایر را افزایش داده، رقابت برای محمولههای الانجی را تشدید کند و باعث نوسانات شدید قیمتی شود. تداوم محدودیت در صادرات قطر نیز این روند را با کاهش سپر عرضه در بازار، تشدید خواهد کرد.
چشمانداز بازار گاز
برای هنری هاب، تصویر بنیادین کوتاهمدت همچنان دارای یک سوگیری ملایم کاهشی است. تولید قوی آمریکا، موجودیهای کافی و تقاضای ضعیف الانجی از بخشهایی از آسیا، همچنان بر پریمیوم ریسک ژئوپلیتیک غلبه دارد.
بازارهای بینالمللی الانجی به دلیل اختلالات عرضه در خلیج فارس و نیازهای زمستانی اروپا، آسیبپذیرتر باقی ماندهاند. با این وجود، تولید اضافی الانجی در خارج از خلیج فارس، جایگزینی سوخت و تقاضای مهارشده در آسیا، ضربهگیرهای مؤثری فراهم کردهاند.
اختلال طولانیمدت در تنگه هرمز، بازگشت قوی خریدهای الانجی توسط چین یا آبوهوای بسیار سرد در زمستان میتواند بهسرعت چشمانداز را تغییر دهد. تا زمانی که یکی از این عوامل محرک ظاهر نشود، تولید قوی آمریکا، جایگزینی در عرضه الانجی و تقاضای ضعیفتر در آسیا احتمالاً قیمتهای گاز طبیعی را نسبتاً کنترلشده نگه خواهد داشت؛ حتی اگر تنشهای ژئوپلیتیک همچنان بازار گستردهتر انرژی جهانی را ناآرام نگه دارد.