قرار بود صندوق پروژه نور یکی از مهمترین تجربههای ورود سرمایه مردم جهت توسعه نیروگاههای خورشیدی باشد؛ اما آغاز کار با ابطال معاملات به دلیل بازگشایی زودهنگام نماد همراه شد؛ خطایی که شاید فنی و قابل اصلاح باشد، اما برای ابزاری که مهمترین سرمایهاش اعتماد عمومی است، نمیتوان بهسادگی از کنار آن عبور کرد.
به گزارش تجارت آسان؛ طی اطلاعیه صادره از سوی بورس انرژی، تمام معاملات صندوق پروژه برق خورشیدی نور در ۱۶ شهریور ابطال شد. براساس پیام ناظر، علت این تصمیم اختلال پیشآمده در بازگشایی زودهنگام نماد بوده و زمان آغاز مجدد پذیرهنویسی قرار است متعاقباً اعلام شود.
در نگاه نخست، ماجرا یک اختلال اجرایی در بازار سرمایه است؛ اتفاقی که میتوان با ابطال معاملات و آغاز دوباره پذیرهنویسی اصلاح کرد. اما نور یک نماد عادی نیست. این صندوق قرار است یکی از نخستین تجربههای بزرگ استفاده از سرمایههای عمومی برای توسعه نیروگاههای خورشیدی باشد و در مرحله نخست حدود پنج هزار میلیارد تومان منابع جذب کند.
اصل استفاده از بازار سرمایه برای توسعه صنعت برق اتفاقاً قابل دفاع است. صنعت برق برای عبور از ناترازی به منابعی بسیار فراتر از بودجه دولت و ظرفیت تسهیلاتدهی بانکها نیاز دارد و صندوق پروژه میتواند سرمایههای خرد را به سمت ایجاد دارایی مولد هدایت کند. اما چنین مدلی یک پیششرط اساسی دارد که اعتماد سرمایهگذار است.
به همین دلیل، مسئله اصلی صرفاً وقوع خطا نیست؛ بلکه میزان شفافیت درباره آن است. بازگشایی زودهنگام دقیقاً چگونه اتفاق افتاد؟ خطا انسانی بود یا سیستمی؟ چه تعداد سفارش تحت تأثیر قرار گرفت؟ وضعیت وجوه سرمایهگذاران چه میشود و چه اقدامی برای جلوگیری از تکرار اتفاق در پذیرهنویسی بعدی انجام شده است؟
هیچ سامانه معاملاتی را نمیتوان کاملاً مصون از خطا دانست و این اتفاق نیز بهتنهایی دلیلی برای زیر سؤال بردن صندوق نور نیست. آنچه اهمیت دارد نحوه مواجهه با خطاست. انتشار توضیح فنی شفاف از سوی بورس انرژی درباره علت اختلال و اقدامات اصلاحی، میتواند به جای تضعیف اعتماد، نشانه احترام به حقوق سرمایهگذار باشد.
این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که وزارت نیرو و ساتبا قصد دارند استفاده از صندوقهای پروژه را برای تأمین مالی تجدیدپذیرها گسترش دهند. در چنین مسیری، بازار سرمایه صرفاً محلی برای جمعآوری پول مردم نیست؛ خودش بخشی از زیرساخت توسعه صنعت برق است.
