به گزارش تجارت آسان به نقل از The National Online، برای بسیاری از کشاورزان نیجریه‌، دشواری‌ها پس از برداشت محصول آغاز می‌شود. نبود برق قابل‌اتکا، سردخانه، تجهیزات خشک‌کن، واحدهای فرآوری و حمل‌ونقل کارآمد باعث می‌شود محصولات در فاصله کوتاهی بخش زیادی از ارزش خود را از دست بدهند و کشاورزان ناچار شوند آن‌ها را با قیمت پایین بفروشند یا دورند یا دور بریزند.

مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۳ که  سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) انجام شد، نشان می‌دهد بیش از ۴۰ درصد محصولات کشاورزی در نیجریه پس از برداشت از بین می‌رود و درآمد کشاورزان خرده‌پا بیش از ۳۰ درصد کاهش می‌یابد.

در همین راستا، شماری از شرکت‌ها و سازمان‌های توسعه‌ای به استفاده از انرژی خورشیدی، خشک‌کن‌های ترکیبی و سردخانه روی آورده‌اند. دولت فدرال نیجریه نیز در راهبرد ۱۰ساله نظام غذایی و کشاورزی این کشور، که در ژوئیه ۲۰۲۶ معرفی شد، بر پیوند کشاورزی با انرژی پاک و فرآوری مواد غذایی تأکید کرده است.

انرژی خورشیدی برای کاهش ضایعات کشاورزی

شرکت نافارم فودز(NaFarm Foods) در ایالت کادونا، پس از مشاهده میزان بالای ضایعات محصولات، ساخت خشک‌کن‌های خورشیدی ترکیبی را آغاز کرد. فاطمه جیموه، مدیر اجرایی این شرکت، می‌گوید: نافارم فعالیت خود را در سال ۲۰۱۵ با تمرکز بر فرآوری مواد غذایی شروع کرد، اما به‌تدریج متوجه شد بسیاری از کشاورزان به‌دلیل ناتوانی در فروش سریع، بخش قابل‌توجهی از محصولاتشان را از دست می‌دهند.

خشک‌کن‌های این شرکت از انرژی گرمایی و برق تولیدشده به‌وسیله پنل‌های خورشیدی استفاده می‌کنند و با کاهش رطوبت، ماندگاری محصولات را افزایش می‌دهند. ظرفیت هر دستگاه تا ۵۰۰ کیلوگرم است.  شرکت محصول خشک‌شده را از کشاورزان می‌خرد و پس از فرآوری و بسته‌بندی به بازار عرضه می‌کند. هزینه تجهیزات نیز از سوی شرکا و حامیان شرکت تأمین می‌شود. هدف نافارم نصب بیش از ۱۰ هزار خشک‌کن در نیجریه است. این شرکت در سال ۲۰۲۵ جایزه زاید برای پایداری را در بخش غذا دریافت کرد.

سردخانه خورشیدی برای محصولات دامی

برای محصولاتی که خشک‌کردن آن‌ها کافی نیست، از جمله سبزیجات و گوشت، سردخانه ضرورت دارد. بنیاد سوئیسی بیس (BASE Foundation) با الگوی سرمایش به‌عنوان خدمت تلاش می‌کند هزینه خرید و نگهداری تجهیزات را کاهش دهد.

کاربران به‌جای خرید سردخانه، هزینه استفاده از خدمات سرمایشی را می‌پردازند. در بازار ماساکا در ایالت ناساراوا نیز شرکت آدونای سردخانه را با انرژی خورشیدی، باتری و ابزارهای دیجیتال ترکیب کرده است. این سامانه به کشاورزان امکان می‌دهد محصولات را ثبت و موجودی و دمای انبار را پیگیری کنند.

مدیر مرکز آدونای می‌گوید باتری‌هایی با ظرفیت مجموع حدود ۹۰ کیلووات‌ساعت، فعالیت سردخانه را در شب و هنگام کاهش تابش خورشید پشتیبانی می‌کنند. استفاده از ژنراتور دیزلی روزانه به‌مدت پنج ساعت می‌تواند سالانه حدود ۳۹ میلیون نایرا هزینه داشته باشد؛ در حالی که هزینه نگهداری محصولات در سردخانه از ۲۹ نایرا به‌ازای هر کیلوگرم در روز آغاز می‌شود.

کارشناسان تأکید می‌کنند کاهش ضایعات تنها به تأمین تجهیزات وابسته نیست و به دسترسی کشاورزان به بازارهای سودآور، انرژی مقرون‌به‌صرفه و آموزش نیز نیاز دارد. تجربه شرکت‌ها و سازمان‌های فعال در نیجریه نشان می‌دهد راهکارهای خورشیدی می‌توانند به حفظ محصولات و کاهش هزینه انرژی کمک کنند، اما گسترش آن‌ها به زیرساخت و حمایت مالی نیز وابسته است.