به گزارش تجارت آسان به نقل از Financial Express، صادرات نفت خام تولیدکنندگان اصلی خاورمیانه در ماه سپتامبر به ۱۲٫۸ میلیون بشکه در روز می‌رسد؛ بالاترین میزان از زمان آغاز جنگ در فوریه. این برآورد بر پایه داده‌های اولیه شرکت ردیابی نفت «کپلر» است.

عربستان سعودی و امارات متحده عربی بیشترین سهم را در افزایش صادرات داشته‌اند، اما روند احیا هنوز کامل نیست. صادرات منطقه همچنان حدود ۶ میلیون بشکه در روز کمتر از رقم ۱۸٫۸ میلیون بشکه‌ای است که پیش از آغاز جنگ در فوریه ثبت شده بود.

عربستان به دنبال احیا بازار نفت جهان

عربستان سعودی، بزرگ‌ترین صادرکننده نفت خلیج فارس، در مسیر صادرات حدود ۵٫۴ میلیون بشکه در روز در سپتامبر قرار دارد؛ بیش از دو برابر رقم ۲٫۴۴۶ میلیون بشکه‌ای که در اوت صادر کرد.

بارگیری نفت در رأس‌تنوره، پایانه اصلی نفتی عربستان در خلیج فارس، نیز به‌شدت افزایش یافته است. پیش‌بینی می‌شود بارگیری این ماه به حدود ۳٫۶ میلیون بشکه در روز برسد؛ در حالی که این رقم در اوت فقط ۹۲۹ هزار بشکه بود.

با این حال، این میزان هنوز از ۶٫۴۱۱ میلیون بشکه در روزی که این پایانه در فوریه جابه‌جا کرد، کمتر است. پیش‌بینی می‌شود صادرات نفت از مسیر تنگه هرمز در ماه جاری به حدود ۷٫۴ میلیون بشکه در روز برسد.

عربستان پس از آنکه حملات به خط لوله شرق ـ غرب این کشور آسیب زد، نفت بیشتری را از مسیر تنگه هرمز ارسال کرده است. این خط لوله پیش‌تر نفت خام را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کرد.

با آسیب‌دیدن این مسیر، محموله‌های بیشتری از نفت عربستان از خلیج فارس و تنگه هرمز عبور کرده‌اند.

کپلر هفته گذشته خروج ۱۹ نفتکش بسیار بزرگ، موسوم به «وی‌ال‌سی‌سی»، از تنگه هرمز را ثبت کرد. هر نفتکش از این نوع می‌تواند حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام عربستان حمل کند. این آمار شامل کشتی‌هایی نمی‌شود که با خاموش‌کردن فرستنده‌های ردیابی خود از تنگه عبور کرده‌اند.

وقتی امکان حمل نفت وجود نداشته باشد، تولیدکنندگان ناچارند آن را ذخیره کنند. با پرشدن مخازن، ممکن است تولید را کاهش دهند. اما وقتی مسیرهای حمل‌ونقل دوباره باز شوند، نفت ذخیره‌شده را می‌توان در مدت کوتاهی صادر کرد. در نتیجه، صادرات ممکن است پیش از احیای تولید افزایش یابد.

بخشی از اتفاقی که در سپتامبر در حال رخ‌دادن است، همین است. مقداری از نفتی که اکنون صادر می‌شود، پیش‌تر تولید شده و در مخازن ذخیره یا در زنجیره تأمین متوقف مانده بود. صادرات می‌تواند ظرف چند هفته بهبود یابد، اما بازگرداندن چاه‌های نفت، خطوط لوله و اطمینان به امنیت مسیرهای کشتیرانی ممکن است بسیار بیشتر طول بکشد.

بحران نفت چگونه شکل گرفت؟

پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، روزانه حدود ۱۲۵ کشتی بزرگ تجاری از تنگه هرمز عبور می‌کردند؛ از جمله نفتکش‌ها، کشتی‌های حمل گاز، کشتی‌های فله‌بر و کانتینربر.

این آبراه حدود ۲۰ درصد از عرضه روزانه نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان را جابه‌جا می‌کند. آژانس بین‌المللی انرژی اختلال در این مسیر را بزرگ‌ترین شوک تاریخ بازار نفت توصیف کرده است.

آژانس بین‌المللی انرژی تا ماه مه اعلام کرد بیش از ۱۴ میلیون بشکه در روز از عرضهلی انرژی تا ماه مه اعلام کرد بیش از ۱۴ میلیون بشکه در روز از عرضه نفت خاتر رفت. آمار اوپک نشان می‌دهد تولید تا چه اندازه آسیب دید: تولید این گروه از ۴۲٫۷۷ میلیون بشکه در روز در فوریه به ۳۳٫۱۹ میلیون بشکه در آوریل کاهش یافت.

امارات متحده عربی نیز پس از نزدیک به ۶۰ سال از اوپک خارج شد. سپس روند بهبود نسبی عرضه در ژوئیه دوباره معکوس شد.

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرد تنگه هرمز در اوایل ژوئیه عملاً بار دیگر بسته شد. بارگیری نفت در منطقه از اوج حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز در ابتدای ماه، در ادامه ژوئیه به حدود ۱۲ میلیون بشکه کاهش یافت.

این آژانس اکنون پیش‌بینی می‌کند عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ با افت ۴٫۳ میلیون بشکه‌ای به حدود ۱۰۲ میلیون بشکه در روز برسد.

مذاکرات ایران و آمریکا همچنان عامل مهم در بازار نفت

نفت برنت روز جمعه حدود ۱۰۶ دلار برای هر بشکه معامله شد. مذاکره‌کنندگان درباره توافقی مرحله‌ای گفت‌وگو کرده‌اند که بر اساس آن ایران دسترسی از مسیر تنگه هرمز را دوباره برقرار کند و ایالات متحده نیز محاصره بنادر ایران را لغو کند.

با این حال، هنوز توافقی حاصل نشده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیشنهاد اخیر تهران را رد کرده و ایران می‌گوید منتظر پاسخ روشن واشنگتن به طرح خود است.

قیمت نفت نسبت به سطح اوت افزایش چشمگیری داشته است. بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، میانگین قیمت نفت برنت در اوت ۹۱ دلار برای هر بشکه بود.

توان اوپک‌پلاس برای واکنش به بحران نیز محدود است. هفت تولیدکننده این گروه در ۶.تامبر توافق کردند سهمیه‌های تولید خود برای اکتبر را بدون تغییر نگه دارند. دلیل این تصمیم آن است که جنگ مانع رسیدن بخشی از تولید برنامه‌ریزی‌شده به مشتریان شده است.

قرار است این گروه بار دیگر در ۴ اکتبر نشست برگزار کند. اگر تولیدکنندگان همچنان نتوانند نفت را با اطمینان به خریداران منتقل کنند، افزایش سهمیه‌های تولید اثر محدودی خواهد داشت.

بخش عمده نفت خام خلیج فارس به آسیا صادر می‌شود و همین موضوع این منطقه را در برابر هرگونه اختلال در تنگه هرمز آسیب‌پذیرتر می‌کند.

چین، ژاپن و کره جنوبی از بزرگ‌ترین خریداران نفت خام خلیج فارس هستند. ذخایر راهبردی و قراردادهای بلندمدت تأمین، تاکنون تا حدی اثر بحران را برای این کشورها کاهش داده است.

اما اگر اختلال برای مدت طولانی‌تری ادامه یابد، خطر افزایش خواهد یافت. کشورهایی مانند پاکستان، بنگلادش و سریلانکا توان مالی کمتری برای تحمل قیمت‌های بالاتر نفت دارند.

نفت گران‌تر می‌تواند هزینه واردات این کشورها را افزایش دهد، بر ارزش پول ملی‌شان فشار وارد کند و خطر سهمیه‌بندی سوخت را بالا ببرد.

عرضه فرآورده‌های پالایش‌شده نیز تحت فشار است. کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها در خلیج فارس، عرضه گازوئیل و دیگر فرآورده‌های میان‌تقطیر را محدود کرده است. هم‌زمان، گمانه‌زنی درباره احتمال اعمال محدودیت از سوی آمریکا بر صادرات گازوئیل، بر ابهام بازار افزوده است.