به گزارش تجارت آسان، با نزدیک شدن به فصل سرما و افزایش احتمال محدودیت گاز صنایع، نگرانی‌ها درباره کاهش تولید و افزایش قیمت سیمان بار دیگر مطرح شده است. با این حال، مصطفی عظیمی، فعال صنعت، معتقد است کارخانه‌های سیمان می‌توانند با سرمایه‌گذاری در تغییر سیستم سوخت، وابستگی خود به گاز طبیعی را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهند. او از زغال‌سنگ و سوخت حاصل از پسماند به‌عنوان دو گزینه قابل استفاده نام می‌برد و می‌گوید سرمایه‌گذاری در این بخش، بر اساس محاسبات اولیه، می‌تواند طی دو تا سه سال بازگشت داشته باشد.

زغال‌سنگ جایگزینی برای کاهش مصرف گاز

مصطفی عظیمی، فعال صنعت، در گفت‌وگو با این رسانه درباره راهکارهای کاهش وابستگی صنایع به گاز طبیعی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مشکلات صنعت کشور، قطع گاز واحدهای تولیدی در فصل سرماست؛ موضوعی که به‌ویژه برای کارخانه‌های سیمان اهمیت زیادی دارد.

وی افزود: در جلساتی که با حضور فعالان صنعت و نمایندگانی از بخش‌های مرتبط با وزارت نفت و وزارت صنعت برگزار شد، موضوع استفاده از سوخت‌های جایگزین در کارخانه‌های سیمان مورد بررسی قرار گرفت.

عظیمی با اشاره به ظرفیت ذخایر زغال‌سنگ کشور گفت: ایران از نظر منابع زغال‌سنگ ظرفیت قابل‌توجهی دارد. بر اساس برآوردهای مطرح‌شده، ذخایر زمین‌شناسی زغال‌سنگ کشور حدود ۱۲ تا ۱۴ میلیارد تن است که بخشی از آن شناسایی و اکتشاف شده است.

وی ادامه داد: بخش مهمی از این ذخایر در منطقه طبس قرار دارد و استان کرمان و محدوده البرز مرکزی، شامل مناطقی از سمنان، دامغان و شاهرود، از دیگر نواحی دارای منابع زغال‌سنگ هستند. به گفته این فعال صنعت، کارخانه‌های سیمانی که در نزدیکی این مناطق قرار دارند، می‌توانند با بررسی توجیه اقتصادی و فنی، بخشی از مصرف گاز خود را با زغال‌سنگ جایگزین کنند.

آیا افزایش قیمت سیمان اجتناب‌ناپذیر است؟

عظیمی درباره نگرانی‌ها از افزایش قیمت سیمان در زمستان گفت: وقتی گاز کارخانه‌های سیمان محدود می‌شود، کاهش تولید می‌تواند زمینه افزایش قیمت این محصول را فراهم کند؛ اما اگر برنامه جایگزینی سوخت به‌موقع اجرا شود، می‌توان بخش قابل‌توجهی از این فشار را کاهش داد.

وی افزود: تغییر سوخت کارخانه‌ها اقدامی نیست که بتوان آن را بدون آماده‌سازی انجام داد. واحدهای تولیدی باید تجهیزات لازم برای آماده‌سازی، انتقال و تزریق سوخت جدید را فراهم کنند. این فعال صنعت تأکید کرد: استفاده از زغال‌سنگ در کارخانه‌های سیمان از نظر فنی امکان‌پذیر است، اما اجرای آن نیازمند سرمایه‌گذاری، زمان و رعایت الزامات زیست‌محیطی است.

تولید انرژی از زباله؛ ظرفیتی که جدی گرفته نشده است

عظیمی در ادامه به استفاده از سوخت مشتق‌شده از پسماند یا RDF اشاره کرد و گفت: این سوخت از فرآوری بخش‌هایی از پسماندهای قابل احتراق، از جمله مواد پلاستیکی و سایر مواد مناسب، تولید می‌شود و می‌تواند در کوره‌های سیمان مورد استفاده قرار گیرد.

وی توضیح داد: پسماندها پس از طی مراحل آماده‌سازی، پردازش و خردایش به سوخت قابل استفاده تبدیل می‌شوند. کوره‌های سیمان به دلیل دمای بالای عملیاتی، ظرفیت استفاده از این نوع سوخت را دارند. عظیمی با اشاره به تجربه‌ای در کرمانشاه اظهار کرد: مجموعه‌ای در این استان برای تبدیل پسماند به سوخت RDF سرمایه‌گذاری کرده، اما یکی از مشکلات اصلی آن، نبود بازار مصرف مناسب برای محصول تولیدی است.

وی افزود: در کشورهای دیگر از جمله چین، استفاده از سوخت‌های حاصل از پسماند توسعه یافته است، اما در ایران به دلیل دسترسی طولانی‌مدت به نفت و گاز ارزان، انگیزه کافی برای حرکت به سمت این فناوری‌ها وجود نداشته است.

بازگشت سرمایه در دو تا سه سال

این فعال صنعت درباره هزینه تغییر سوخت کارخانه‌های سیمان گفت: اجرای این طرح مستلزم نصب تجهیزات آماده‌سازی و تزریق سوخت و همچنین بررسی و تکمیل سامانه‌های کنترل آلایندگی است. وی افزود: کارخانه‌های سیمان از نظر برخورداری از برخی تجهیزات کنترل آلودگی ظرفیت مناسبی دارند، اما استفاده از سوخت جدید باید با بررسی شرایط فنی هر واحد انجام شود.

عظیمی با اشاره به محاسبات انجام‌شده اظهار کرد: برآورد ما این است که سرمایه‌گذاری برای تغییر سیستم سوخت در شرایط مناسب می‌تواند طی دو تا سه سال بازگشت داشته باشد؛ با این حال، کمبود نقدینگی یکی از موانع اصلی اجرای طرح است. وی تأکید کرد که دولت می‌تواند با فراهم کردن تسهیلات یا سازوکارهای تأمین مالی، اجرای این طرح‌ها را تسهیل کند.

سیمان شاهرود؛ گزینه اجرای طرح

عظیمی در پایان از کارخانه سیمان شاهرود به‌عنوان یکی از گزینه‌های بررسی‌شده برای تغییر سیستم سوخت نام برد و گفت: این کارخانه دارای دو کوره دوهزار تنی است و پیشنهاد شده عملیات تغییر سوخت ابتدا روی یکی از کوره‌ها انجام شود تا خط تولید به‌طور کامل متوقف نشود.

وی افزود: پس از تکمیل عملیات در کوره نخست، می‌توان تغییرات را در کوره دوم انجام داد. برآورد اولیه من این است که اجرای چنین طرحی دست‌کم شش ماه زمان نیاز داشته باشد. این فعال صنعت تأکید کرد: اگر صنایع پیش از تشدید محدودیت‌های گاز برای تغییر سیستم سوخت اقدام کنند، می‌توانند بخشی از ریسک توقف تولید در زمستان را مدیریت کنند.