به گزارش تجارت آسان، جنگ فرسایشی میان روسیه و اوکراین وارد فاز تازه‌ای از آسیب‌های زیرساختی شده است. این روند به گونه‌ای ادامه دارد که حملات عمقی پهپادی و موشکی اوکراین به تأسیسات پالایش نفت روسیه، بحرانی کم‌سابقه در بازار سوخت این کشور ایجاد کرده است. از طرف دیگر، زیرساخت‌های انرژی اوکراین نیز به دلیل حملات گسترده هوایی روسیه متحمل خسارت سنگینی شده‌اند.

روسیه با ظرفیت اسمی پالایش حدود ۶.۵ میلیون بشکه در روز، سومین تولیدکننده بزرگ فرآورده‌های نفتی جهان محسوب می‌شود. با این حال، حملات پهپادی ارتش اوکراین (به‌ویژه طی سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶) ضربات مهلکی به این حوزه وارد کرده است.

برآورد رسمی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) می‌گوید بر اساس گزارش‌های اواخر تابستان ۲۰۲۶، میزان واقعی پالایش نفت روسیه به حدود ۳.۶ تا ۳.۸ میلیون بشکه در روز سقوط کرده که پایین‌ترین سطح در بیش از دو دهه اخیر (از سال ۲۰۰۲) است.

آژانس بین‌المللی انرژی، میزان ظرفیت ازکارافتاده و تحت‌تأثیر مستقیم حملات را بیش از ۲۰درصد تا ۴۰درصد برآورد می‌کند. تا اواخر تابستان ۲۰۲۶، تنها ۵ پالایشگاه بزرگ در مناطق دوردست سیبری شرقی از این حملات مصون مانده‌اند.

ستاد کل ارتش اوکراین در اکتبر ۲۰۲۶ مدعی شد که حملات این کشور بیش از ۵۱درصد از ظرفیت پالایش نفت روسیه را از کار انداخته است. هرچند کارشناسان مستقل (از جمله مرکز تحقیقات دفاعی اوکراین) یادآور می‌شوند که این رقم بالا احتمالاً ناشی از اختلاف در تعریف مخرج کسر (کل ظرفیت کشور در برابر ظرفیت پالایشگاه‌های هدف‌گرفته‌شده) است، اما بحران کمبود بنزین و گازوئیل در بازار داخلی روسیه و ممنوعیت صادرات فرآورده‌ها، عمق آسیب‌ها را تأیید می‌کند.

این حملات هزینه‌های بالای اقتصادی درپی داشته است. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در اکتبر ۲۰۲۶ اعتراف کرد که این حملات هزینه‌ای معادل حدود ۱ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) روسیه به همراه داشته است. مسکو برای جبران کمبود سوخت ناچار به واردات از کشورهای همسایه نظیر بلاروس، قزاقستان و حتی کشورهایی چون هند و مراکش شده است.

در طرف مقابل، اوکراین فاقد پالایشگاه‌های بزرگ مستقل است و پیش از جنگ نیز عمده سوخت و فرآورده‌های نفتی خود را از طریق واردات (عمدتاً از روسیه، بلاروس و اروپا) تأمین می‌کرد. با آغاز جنگ، ارتش روسیه با حملات موشکی متمرکز به طور سیستماتیک پالایشگاه اصلی این کشور (پالایشگاه کرمنچوک) و همچنین انبارهای کلیدی سوخت، پایانه‌های وارداتی و شبکه توزیع را کاملاً نابود کرد. بنابراین، بخش پالایشی اوکراین عملاً در ماه‌های نخست جنگ به صفر رسید و این کشور اکنون به‌طور کامل به زنجیره تأمین فرآورده‌های نفتی از اتحادیه اروپا وابسته است.