به گزارش تجارت آسان، بسته شدن موقت گذرگاه مرزی راهبردی «گبد-ریمدان» بین ایران و پاکستان، ابعاد تازه‌ای از شکنندگی تأمین انرژی و وابستگی این کشور همسایه به فرآورده‌های نفتی ایران را عیان کرد.

این گذرگاه کلیدی که شریان اصلی تجارت زمینی و ترانزیت گاز مایع (LPG) به‌شمار می‌رود و اسلام‌آباد به دلایل امنیتی و مقابله با قاچاق این گذر‌گاه را بسته بود. این کار باعث شد که بازار داخلی پاکستان را با بحران کمبود و جهش بی‌سابقه قیمت‌ها مواجه شود.

بر اساس آمارهای انجمن ال‌پ‌جی پاکستان، این کشور روزانه حدود ۷ هزار تن گاز مایع از ایران وارد می‌کند که بخش عمده‌ای از آن از طریق مرز گبد-ریمدان ترانزیت می‌شود. با توقف تردد تانکرهای حامل سوخت و ده‌ها کامیون تجاری در دو سوی مرز، عرضه این فرآورده حیاتی برای صنایع این کشور به شدت کاهش یافت.

با این اختلال قیمت یک کپسول ۱۲ کیلوگرمی گاز مایع را در ایالت بلوچستان و سایر شهرها از حدود ۴۵۰۰ روپیه به بیش از ۷۰۰۰ روپیه (افزایش ۵۶ درصدی) رساند و فشار معیشتی سنگینی را بر مصرف‌کنندگان تحمیل کرد.

چشم‌انداز مبادلات تجاری و هدف‌گذاری ۱۰ میلیارد دلاری
این تنش مقطعی در حالی رخ می‌دهد که حجم کل مبادلات تجاری دوجانبه ایران و پاکستان طی سال مالی گذشته به حدود ۱.۳ تا ۲.۸ میلیارد دلار (بر اساس تفکیک آمارهای گمرکی و گزارش‌های فدراسیون اتاق‌های بازرگانی دو کشور) بالغ شده و مقامات تهران و اسلام‌آباد توسعه همکاری‌ها را تا سقف ۱۰ میلیارد دلار هدف‌گذاری کرده‌اند .

سبد صادراتی ایران به پاکستان علاوه بر گازهای نفتی و فرآورده‌های پتروشیمی، شامل اقلامی نظیر برق، فولاد و مصالح ساختمانی است.
اگرچه با تلاش مقامات دو کشور، تردد محدود کامیون‌های حامل کالاهای فسادپذیر مجدداً آغاز شده است، اما بازگشت کامل تانکرهای سوخت و ترانزیت ال‌پ‌جی به روال عادی زمانبر بوده و همچنان قیمت‌ها در بازار پاکستان بالا است.

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که پایداری تجارت مرزی مستلزم ایجاد سازوکارهای امنیتی پایدار و توسعه زیرساخت‌های گمرکی در امتداد مرزهای مشترک است تا از بروز شوک‌های مشابه جلوگیری شود.

ایران و پاکستان به دنبال افزایش مبادلات تجاری
حجم مبادلات تجاری میان ایران و پاکستان طی سال‌های اخیر با رشد مستمر همراه بوده و بر اساس آخرین گزارش‌های رسمی مقامات اقتصادی و وزارت بازرگانی دو کشور، ارزش کل تجارت دوجانبه به حدود ۳ میلیارد دلار بالغ شده است .با این حال، داده‌های گمرکی ثبت‌شده (رسمی) ارقامی بین ۱.۵ تا ۲.۸ میلیارد دلار را نشان می‌دهند که اختلاف آن ناشی از مبادلات مرزی و تهاتری است.

بخش عمده‌ای از واردات پاکستان از ایران را حامل‌های انرژی، به ویژه گازهای نفتی (ال‌پ‌جی) با سهم نزدیک به ۵۹ درصدی، فرآورده‌های پتروشیمی، برق و فولاد تشکیل می‌دهد و در مقابل، اقلام کشاورزی، برنج و محصولات خوراکی سهم بالایی در صادرات پاکستان به ایران دارند.

با امضای توافق‌نامه‌های جدید همکاری و امضای اسناد راهبردی میان تهران و اسلام‌آباد، دو کشور دستیابی به هدف‌گذاری ۱۰ میلیارد دلاری در تجارت سالانه را در دستور کار قرار داده‌اند. رفع موانع بانکی، توسعه گذرگاه‌های مرزی مانند گبد-ریمدان و فعال‌سازی موافقت‌نامه تجارت ترجیحی (PTA) از مهم‌ترین الزامات تحقق این هدف کل کلان اقتصادی محسوب می‌شوند.