۳۰ شهریور ۱۴۰۵
۳۰ شهریور ۱۴۰۵ 
در نیمه دوم سال ۲۰۲۶، بازارهای جهانی نفت شاهد نوسانات شدید قیمتی بودهاند؛ به طوری که قیمت نفت برنت از ۷۰ دلار در هر بشکه به نزدیکی ۱۰۰ دلار صعود کرده است. این نوسانات که ریشه در تنشهای فزاینده میان ایران و آمریکا و تضعیف تفاهمنامه اسلامآباد دارد، نگرانیها درباره اتمام ذخایر جهانی نفت و فرآوردههای نفتی را افزایش داده است.
به گزارش تجارت آسان به نقل از کامانولت بانکِ استرالیا، با افزایش تنش بین ایران و آمریکا از ۷ جولای و تضعیف تفاهمنامه اسلامآباد، قیمت نفت برنت به سرعت به ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید، زیرا بازارها به طور فزایندهای نگران کاهش ذخایر جهانی نفت و فرآوردههای نفتی بودند. پیشتر قیمت نفت برنت در ۲ جولای به ۷۰ دلار در هر بشکه کاهش یافت، زیرا جریان نفت از تنگه هرمز پس از امضای تفاهمنامه بین ایران و آمریکا در ۱۷ ژوئن دوباره افزایش یافته بود.
اما خوشبینی و بدبینی نسبت به توافق ایران و آمریکا منجر به کاهش قیمت نفت برنت در اوایل آگوست به ۷۸ دلار در هر بشکه و سپس افزایش آن به سطوح فعلی ۹۵ تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه شده است.
همچنان انتظار میرود که قیمت نفت برنت در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ با نوسانات شدید قیمت، بین ۷۰ تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه معامله شود. حد پایین ۷۰ دلار در هر بشکه با انتظارات یا شواهدی از ادامه کاهش صادرات نفت از تنگه هرمز همسو است. تخمین زده میشود که تنها ۴۰ تا ۴۵ درصد از جریان نفت قبل از جنگ باید از تنگه هرمز عبور کند تا نفت و فرآوردههای نفتی جهانی بدون تغییر باقی بمانند.
این موضوع توضیح میدهد که چرا بازارهای نفت به سرعت با هرگونه صحبتی در مورد توافق ایران و آمریکا، افت میکنند. دلیل اینکه تنگه هرمز نیازی به دیدن سطح جریان قبل از جنگ ندارد، به دلیل دور زدن خطوط لوله به تنگه هرمز، کاهش واردات نفت چین و افزایش عرضه نفت در خارج از خاورمیانه است.
حد بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه، نگرانیها در مورد کاهش موجودی را نشان میدهد و با محدود شدن جریان نفت از تنگه هرمز سازگار خواهد بود.
با توجه به اینکه جریان نفت از تنگه به طور متوسط حدود ۳۰ درصد از سطح قبل از جنگ است. به نظر میرسد که بازارهای جهانی نفت هنوز حدود ۱۵ تا ۲۰ هفته ذخیره دارند.
این یک دیدگاه بسیار بحثبرانگیز است. گزارشهای دولت آمریکا نشان میدهد که جریان نفت از تنگه اکنون حتی بدون توافق ایران و آمریکا به طور متوسط ۴۰ درصد از سطح قبل از جنگ است.
در همین حال، دادههای ردیابی کشتیها و تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که جریان عبوری از تنگه هرمز به حدود ۲۰ درصد از سطح قبل از جنگ کاهش یافته است، که نشاندهنده پنج تا ۱۱ هفته نفت و فرآوردههای نفتی قبل از اتمام موجودی است.
با توجه به اینکه تصاویر ماهوارهای از تنگه هرمز به دلیل فشار دولت ایالات متحده اکنون کمتر شده است، بازارهای نفت به طور فزایندهای برای تأیید جریان واقعی عبوری از تنگه به منابع ثانویه روی میآورند.
با توجه به شواهد کم مبنی بر کاهش موجودی جهانی نفت و فرآوردههای نفتی، بازارها حق دارند که سوگیری عرضه بیش از حد را حفظ کنند.
نگرانی جدیدی به نام کمبود گازوییل
در حالی که نوسانات قیمت نفت از زمان از سرگیری درگیریهای ایالات متحده و ایران از ۷ ژوئیه دو طرفه بوده است، قیمتهای لحظهای گازوئیل سنگاپور، که معیار اصلی قیمت گازوئیل استرالیا هستند، شاهد افزایش نوسانات قیمت بودهاند.
قیمت گازوئیل به دلیل اختلالات در صادرات گازوئیل از خلیج فارس و روسیه به این قیمت رسیده است.
صادرات گازوئیل خلیج فارس هنوز به اندازه نفت خام در مقایسه با سطح قبل از جنگ بهبود نیافته است، که به دلیل طولانیتر شدن زمان راهاندازی مجدد پالایشگاهها در منطقه، آسیب به ظرفیت پالایش و گویای این واقعیت است که خطوط لوله فرعی فقط نفت خام را منتقل میکنند.
صادرات فرآوردههای پالایشی خاورمیانه در ماههای ژوئن و ژوئیه تقریباً نیمی از سطح قبل از جنگ را نشان میدهد.
در همین حال، حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه نیز یک منبع کلیدی گازوئیل جهانی را به حاشیه رانده و روسیه را وادار به ممنوعیت صادرات گازوئیل تا 30 سپتامبر کرده است.
ظرفیت پالایشگاههای روسیه در ماه ژوئیه به پایینترین سطح خود در بیش از 21 سال گذشته رسید. در مجموع، صادرات جهانی گازوئیل در ماه ژوئیه حدود 35 درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافت.
این نگاه وجود دارد که قیمتهای لحظهای گازوئیل سنگاپور به تدریج در 12 ماه آینده با کاهش اختلالات جهانی گازوئیل عادی خواهد شد در حالی که سرعت عادیسازی کندتر از نفت خام خواهد بود.
