به گزارش تجارت آسان به نقل از تایپه تایمز، بوتان سال‌هاست به دلیل برخورداری از آبراه‌ها و منابع آبی سرشار، برای تأمین نیاز برق و حفظ وضعیت منفی کربن (کربن‌منفی) به نیروگاه‌های برق‌آبی متکی بوده است.

با این حال، تقاضا برای برق در بوتان رو به افزایش است و در فصل زمستان پیش از آغاز ذوب برف‌های کوهستانی و در شرایطی که سطح آب رودخانه‌ها افت می‌کند به واردات برق از هند وابسته شده است. رینزین، مهندس ارشد در شرکت انرژی‌های تجدیدپذیر نوریون (Norion Renewable Energy)، در این باره می‌گوید: پروژه‌های خورشیدی رونق چشمگیری گرفته‌اند.

بزرگ‌ترین پروژه این شرکت تا کنون، مزرعه خورشیدی دچنچولینگ (Dechencholing) در اراضی نظامی سابق با ظرفیت نصب‌شده 4.45 مگاوات است.

دچنچولینگ یکی از چندین مزرعه خورشیدی است که طی سال‌های اخیر توسعه یافته‌اند؛ از جمله نخستین مگاپروژه این کشور یعنی سفو (Sephu) با ظرفیت بیش از 22 مگاوات.

تلاش برای خودکفایی برقی با خورشید

این ارقام، به‌ویژه در مقایسه با مزارع عظیم خورشیدی احداث‌شده در همسایگی این کشور یعنی چین، نسبتاً محدود است؛ اما نشان‌دهنده جهت‌گیری راهبردی جدیدی برای بوتان به شمار می‌رود؛ کشوری که طبق آمار بانک جهانی، صادرات برق‌آبی تا 15 درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) آن را تشکیل می‌دهد.

چوانگ رینزین، مدیرعامل شرکت دروک گرین پاور (Druk Green Power Corp) متولی دولتی تولید برق در بوتان اظهار داشت: برنامه‌ریزی ما بر توسعه حدود 5,000 مگاوات متمرکز است.

وی با اشاره به اینکه بوتان توان تولید حدود 3,700 مگاوات برق از منابع آبی را دارد، تأکید کرد که این ظرفیت در فصل زمستان با افت تقریبی 80 درصدی روبه‌رو می‌شود.

تقاضای برق در زمستان از 400 مگاوات به 1,500 مگاوات جهش یافته و کسری قابل‌توجهی پدید آورده که هم‌اکنون با واردات برق از هند جبران می‌شود.

مقامات بخشی از این جهش تقاضا را ناشی از رونق ساخت‌وساز می‌دانند، اما بوتان برای تقویت درآمدهای ارزی روی استخراج بیت‌کوین نیز سرمایه‌گذاری کرده است. علاوه بر این، پیش‌بینی می‌شود منطقه ویژه اقتصادی برنامه‌ریزی‌شده تحت عنوان شهر ذهن‌آگاهی گلفو (Gelephu Mindfulness City) میزبان پایگاه‌های داده (دیتاسنترهای) فوق‌پرمصرف باشد.

ریشه این بحران از سال 2008 آشکار بود؛ زمانی که هدف‌گذاری تولید 10,000 مگاوات برق‌آبی تا سال 2020 به تصویب رسید.

با این حال، طرح مذکور با موانع متعددی از جمله در زمینه تأمین مالی مواجه شد.

چوانگ تشریح کرد: وقتی هدف شما ایجاد 10,000 مگاوات ظرفیت برق‌آبی است و هزینه هر مگاوات حدود 1.5 میلیون دلار برآورد می‌شود، تأمین آن برای اقتصاد کوچکی مانند ما به‌شدت دشوار خواهد بود.

راهکارهای به‌کارگرفته‌شده شامل تسهیل قوانین سرمایه‌گذاری خارجی و ارتقای سهم خورشیدی در سبد انرژی کشور بوده است.

اکنون بوتان هدف‌گذاری ظرفیت 25,000 مگاوات تا سال 2040 را در دستور کار دارد که انرژی خورشیدی باید یک‌پنجم (20 درصد) آن را پوشش دهد.

کمبود زمین برای نیروگاه خورشیدی

با توجه به توپوگرافی کوهستانی بوتان، یافتن زمین کافی برای اجرای پروژه‌ها به چالشی جدی بدل شده است.

رینزین در این زمینه توضیح می‌دهد: هنگام احداث مزارع خورشیدی زمینی، برای دستیابی به ظرفیتی مشخص، مساحت بسیار زیادی از زمین اشغال می‌شود.

ارتفاعات بالا، مسیرهای پرپیچ‌وخم و جاده‌هایی که مدام در معرض تخریب ناشی از رانش زمین قرار دارند، از دیگر چالش‌های لجستیکی این پروژه‌هاست.

بخشی از این اقدامات، تربیت نیروی متخصص خورشیدی را از طریق طرح ملی مهارت‌آموزی سلطنتی دی-سونگ (De-suung) دنبال کرده است.

به گفته رینزین، شرکت نوریون حدود 450 داوطلب طرح دی-سونگ را آموزش داده تا توانمندی و ظرفیت بومی در داخل کشور شکل گیرد.

چندین ده نفر از این نیروها هم‌اکنون در نوریون مشغول به کار هستند؛ شرکتی که هدف نصب 30 مگاوات پنل خورشیدی را تا سال آینده هدف‌گذاری کرده و بخش عمده آن بر روی بام ساختمان‌ها متمرکز خواهد بود.

هزینه انرژی خورشیدی همچنان بالا

امروزه سامانه‌های خورشیدی پشت‌بامی در تیمفو (پایتخت بوتان) بر فراز ساختمان‌های دولتی و تجاری به چشم می‌خورند، اما بسته‌های تشویقی برای بخش خانگی و مصرف‌کنندگان انفرادی همچنان ناچیز است.

هزینه مصرف برق شبکه در بوتان ارزان بوده، در حالی که نصب سامانه‌های خورشیدی برای خانوارها سنگین و پرهزینه ارزیابی می‌شود.

اوم پرادهان، وزیر و سفیر پیشین که سال‌ها مدافع توسعه انرژی خورشیدی در بوتان بوده، خواستار راه‌اندازی این سیستم در منزل شخصی خود شد.

این وزیر سابق 79 ساله تجارت و صنایع به خبرنگاران گفت: تصور می‌کردم نخست از جنبه کاهش ارقام قبوض برق، منفعت اقتصادی شخصی خواهد داشت و دوم اینکه همواره مدافع انرژی خورشیدی بوده‌ام.

با این حال، هزینه 600,000 نگولترومی (معادل 6,300 دلار آمریکا) که او برای نصب این سامانه پرداخت کرده، برای اکثریت قریب به اتفاق شهروندان بوتانی رقمی غیرقابل‌دسترس است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: تحلیل اقتصادی بسیاری از مردم این است که اگر چنین سرمایه‌ای را در بانک سپرده‌گذاری کنند، سود پرداختی آن بانک برای تسویه قبوض برق کافی خواهد بود.