به گزارش تجارت آسان؛ با بازگشت بنزین سوپر تولید داخل به جایگاه‌ها و تجربه عرضه نوع وارداتی در بورس انرژی، بازار این فرآورده وارد مرحله تازه‌ای شده است. اختلاف قیمت‌های اعلام‌شده، پرسشی مهم را پیش روی سیاست‌گذاران قرار می‌دهد: آیا تولید داخلی بنزین سوپر اقتصادی‌تر است یا واردات آن می‌تواند با ایجاد رقابت، هزینه تأمین را کاهش دهد؟

اختلاف قیمت یا تفاوت سازوکار فروش؟

بنزین سوپر تولید داخل در آبان‌ماه با قیمت ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومان به مصرف‌کنندگان عرضه می‌شود در حالی که بنزین سوپر وارداتی در معاملات هفتم مهرماه بورس انرژی با نرخ ۱۱۱ هزار تومان برای هر لیتر معامله شده بود.

در نگاه نخست، تولید داخل ارزان‌تر به نظر می‌رسد، اما مقایسه این دو عدد می‌تواند گمراه‌کننده باشد. قیمت بنزین داخلی مربوط به فروش در جایگاه است، در حالی که نرخ بنزین وارداتی به معامله عمده در بورس تعلق دارد و هزینه‌های انتقال، توزیع و فروش نهایی باید جداگانه بررسی شوند.

مزیت تولید داخل کجاست؟

تولید بنزین سوپر در پالایشگاه‌های ستاره خلیج فارس و شازند، علاوه بر کاهش نیاز احتمالی به واردات، می‌تواند فرصت تازه‌ای برای درآمدزایی صنعت پالایش فراهم کند.

با این حال، مزیت اقتصادی تولید داخل صرفاً به حذف هزینه واردات محدود نمی‌شود. هزینه ارتقای کیفیت، مصرف مواد افزودنی، تغییر ترکیب محصولات پالایشگاه و ارزش صادراتی فرآورده نیز باید در محاسبات لحاظ شود.

از سوی دیگر، واردات بنزین سوپر می‌تواند با افزایش تنوع عرضه‌کنندگان، فشار رقابتی بر تولیدکنندگان داخلی ایجاد کند؛ مشروط بر اینکه هزینه‌های ارزی، حمل و توزیع، قیمت نهایی را از سطح قابل رقابت خارج نکند.

رقابت به جای انحصار

مسئله اصلی، انتخاب قطعی میان تولید داخل و واردات نیست بلکه ایجاد بازاری است که در آن هر دو مسیر بر اساس هزینه واقعی و کیفیت محصول رقابت کنند.

اگر تولیدکنندگان داخلی بتوانند بنزین سوپر را با کیفیت استاندارد و هزینه کمتر عرضه کنند، مزیت طبیعی بازار را در اختیار خواهند داشت. در مقابل، واردات می‌تواند نقش مکمل و تنظیم‌کننده بازار را ایفا کند.

در نهایت، برنده واقعی بازاری خواهد بود که قیمت در آن نه با حمایت از یک مسیر تأمین، بلکه بر پایه رقابت، شفافیت هزینه‌ها و کیفیت فرآورده تعیین شود.