در حالی که هند ناچار به اتلاف ۱.۸ میلیارد واحد برق تجدیدپذیر در اوج تقاضا شده، ایران توان تخلیه و بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای سبز نوپا را پشت سد فرسودگی خطوط انتقال و پستهای توزیع از دست داده است.
به گزارش تجارت آسان، بیزنس لاین در گزارشی به دادههای تازه انتشاریافته از سوی مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک (CREA) هند پرداخت.
گزارش این مرکز تحقیقاتی حاکی از آن است که هند در ماههای ژوئیه و اوت با وجود ثبت رکورد تقاضای اوج ۲۷۰ گیگاواتی و وضعیت شکننده ذخایر زغالسنگ، ناچار به پسزدن و هدررفت ۱.۸ میلیارد واحد برق پاک شد.
این باعث شد که حدود ۴.۲ درصد از کل توان تولیدی خورشیدی این کشور را به دلیل ناتوانی خطوط انتقال از مدار مصرف خارج شود. این پدیده موسوم به حبس برق (Curtailment)، زنگ خطری آشکار برای اقتصادهایی است که سیاست توسعه ظرفیت نامی نیروگاهی را بدون توسعه همگام زیرساختهای انتقال دنبال میکنند؛ هشداری که تطبیق آن با تجربه ایران، ابعاد یک ناترازی ساختاری و فرسودگی سیستماتیک را آشکار میسازد.
در هند، بیش از نیمی از ظرفیت نصبشده برق را منابع غیرفسیلی تشکیل میدهند و توان خورشیدی به تنهایی به ۱۶۸ گیگاوات رسیده است. مشکل بزرگ هند در حوزه برق، عدم تقارن جغرافیایی میان ایالات سرشار از تابش خورشیدی و باد با کانونهای صنعتی مصرف است؛ مشکلی که خطوط انتقال فشارقوی موجود توان تخلیه بار آن را ندارند.
مشابه همین چالش در ابعادی بحرانیتر گریبانگیر صنعت برق ایران شده با این تفاوت اساسی که هند مشکل جذب مازاد تولید دارد، اما ایران یک ناترازی و کمبود نزدیک به ۲۰,۰۰۰ مگاواتی برق در ایام اوج بار تابستان دارد. با وجود تمرکز دالانهای تابشی و بادی ایران در فلات مرکزی و شرق کشور (یزد، کرمان، اصفهان و سیستانوبلوچستان)، اتصال این مزارع سبز به مراکز مصرف با بحران عدم کشش شبکه و نبود پستهای فوقتوزیع روبرو است.
پیشتر هم مقامات مسئول سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری برق (ساتبا) اذعان کردهاند که افزایش صرف ظرفیت اسمی از مرز ۳,۰۰۰ مگاوات به اهداف ۱۵,۰۰۰ مگاواتی بدون تقویت موازی خطوط انتقال و توسعه زیرساختهای ذخیرهساز، به بنبست خواهد رسید.عدم ارتقای متناسب خطوط انتقال سبب میشود برق پاک عملاً تولید شود اما توان تزریق و تبادل با شبکه سراسری وجود نداشته باشد؛ دقیقاً همان پدیدهای که اقتصاد هند را در تابستان غافلگیر کرد.
تطبیق کارنامه هند و ایران نشان میدهد که تمرکز صرف بر نصب پنل و توربین، بدون سرمایهگذاری سنگین در نوسازی دیسپاچینگ، سامانههای ذخیرهسازی BESS و تقویت خطوط فشارقوی، در نهابت شکست خواهد خورد.
دهلی نو ۱.۸ میلیارد کیلوواتساعت برق پاک را به دلیل تأخیر در احداث دالانهای سبز انتقال هدر میدهد؛ اما در ایران، فقدان سرمایه ناشی از اقتصاد دستوری انرژی سبب شده تا شبکه نه توان انتقال داشته باشد و نه نیروگاهها انگیزه توسعه پایدار بیابند. این وضعیت نیازمند سرمیایهگذاری و تصمیمگیری علمی برای توسعه صنعت برق تجدیدپذیر در کشور که میتواند با توجه به پتانسیل بالای طبیعی راه حل مناسب برای رفع ناترازی انرژی باشد.