به گزارش ؛ وزارت نفت می‌گوید واگذاری اقساطی سهام «تابان فردا» قرار است تاب‌آوری مالی کارکنان را تقویت کند. اما در فهرست مشمولانِ اعلام‌شده، نام کارکنان قراردادی دیده نمی‌شود. محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت و رئیس هیئت امنای صندوق، باید توضیح دهد چرا فرصتی که با عنوان حمایت از نیروی انسانی صنعت نفت معرفی شده، از ابتدا برای بخشی از همین نیروها پیش‌بینی نشده است.

سهام تابان، آزمون عدالت وزیر نفت

اطلاعیه وزارت نفت می‌گوید حداکثر پنج درصد از سهام گروه پتروشیمی تابان فردا، با حمایت وزیر نفت، به کارکنان رسمی و پیمانی، بازنشستگان و بازماندگان عضو صندوق اختصاص می‌یابد. در اطلاعیه بعدیِ گشایش سامانه ثبت درخواست نیز همین گروه‌ها نام برده شده‌اند و مهلت ثبت درخواست اولیه ۹ مهر اعلام شده است. در هیچ‌یک از این دو اطلاعیه، کارکنان قراردادی در شمار مشمولان نیامده‌اند.

قراردادی ها بیرون بمانند

پرسش از وزیر نفت صریح است: معیار این مرزبندی چیست؟ اگر ملاک، عضویت در صندوق‌های بازنشستگی، پس‌انداز و رفاه کارکنان صنعت نفت است، وزارتخانه باید آن را روشن بگوید و توضیح دهد کارکنان قراردادیِ خارج از صندوق چه مسیر مشابهی برای مشارکت در این دارایی‌ها دارند. اگر هم مانع حقوقی یا مالی مشخصی وجود دارد، انتشار مستند آن ضروری است. تفاوت نوع قرارداد ممکن است در مقررات صندوق اثر داشته باشد اما بدون توضیح، نمی‌توان آن را پاسخ کافی به مطالبه کارکنانی دانست که در بدنه اصلی صنعت نفت حضور دارند.

بقیه هم دو سال منتظر سود

از سوی دیگر، حتی برای افراد مشمول نیز عنوان سهام ترجیحی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد این خرید، سرمایه‌گذاری پرسودی خواهد بود. طبق اعلام وزارت نفت، سقف خرید هر نفر ۷۰ هزار سهم با قیمت تقریبی ۱۵۰۰ تومان است، یعنی ۱۰۵ میلیون تومان که در ۲۴ قسطِ بدون سود و کارمزد پرداخت می‌شود. قرار است سهام حداکثر ظرف دو سال آزاد شود. پس خریدار باید هم قیمت واگذاری را بسنجد و هم ارزش زمانی اقساط و محدودیت فروش را.

در جدول زیر برای مقایسه، فرض کرده‌ایم ماهانه ۴٫۳۷۵ میلیون تومان در پایان هر ماه پرداخت شود. در ستون تورم، ارزش اقساط تا پایان ماه بیست‌وچهارم با نرخ فرضی ۷۰ درصد در سال تعدیل شده است. در ستون طلا نیز فرض می‌کنیم فرد همان مبلغ را هر ماه طلا بخرد. رشد طلا هم سال اول  ۸۵ درصد و سال دوم 70 درصد در نظر گرفته شده است. این نرخ‌ها فرض‌های مقایسه‌اند، نه پیش‌بینی تورم، قیمت طلا یا قیمت تابان. سود نقدی احتمالی سهم و هزینه‌های خریدوفروش در محاسبه نیامده‌اند.

جدول نشان می‌دهد چرا وعده «اقساط بدون سود» برای قضاوت کافی نیست. در سناریوی تورم ۷۰ درصدی، سهم باید هنگام آزادسازی حدود ۲۶۱۳ تومان ارزش فروش داشته باشد تا قدرت خرید پرداخت‌های ماهانه حفظ شود. اگر طلا در سال نخست ۸۵ درصد و در سال دوم ۷۰ درصد رشد کند، آستانه برابری به حدود ۲۶۸۵ تومان می‌رسد. این ارقام قیمت هدف تابان نیستند؛ معیاری‌اند برای سنجش نتیجه طرح پس از دو سال انتظار.

اکنون وزارت نفت باید هم‌زمان به دو گروه پاسخ دهد. به مشمولان بگوید قیمت ۱۵۰۰ تومان بر چه مبنایی تعیین شده، مالکیت و سود نقدی در دوره اقساط چگونه اعمال می‌شود و سهام دقیقاً چه زمانی قابل فروش است. به کارکنان قراردادی نیز بگوید چرا نامشان در فهرست نیست و آیا راهی برای مشارکت آنان پیش‌بینی خواهد شد. وزیر نفت نمی‌تواند از «تقویت تاب‌آوری مالی کارکنان» سخن بگوید و پرسش درباره محرومیت کارکنان قراردادی را بی‌پاسخ بگذارد.