به گزارش تجارت آسان؛ عرضه اولیه گروه پتروشیمی تابان فردا با نماد «تابان»، یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای سال جاری بازار سرمایه بود. در برنامه اولیه قرار بود ۴ میلیارد و ۶۸۷ میلیون سهم، معادل ۱.۵۶۲۵ درصد سهام شرکت عرضه شود، اما در پی استقبال سرمایه‌گذاران، حجم عرضه به ۶ میلیارد سهم، معادل دو درصد سرمایه شرکت افزایش یافت.

هر سهم تابان با قیمت هزار و ۲۸۰ تومان کشف شد؛ بنابراین ارزش کل سهام فروخته‌شده به حدود ۷ هزار و ۶۸۰ میلیارد تومان رسید. حدود دو میلیون کد معاملاتی در این عرضه مشارکت کردند و به هر کد نزدیک به ۳ هزار و ۶۹۷ سهم، به ارزش تقریبی ۴.۷ میلیون تومان اختصاص یافت. بر مبنای قیمت عرضه، ارزش کل شرکت نیز حدود ۳۸۴ هزار میلیارد تومان محاسبه می‌شود؛ عددی که تابان را از همان ابتدای ورود، در ردیف شرکت‌های بزرگ بورس تهران قرار می‌دهد.

تابان فردا یک شرکت عملیاتی نیست، بلکه هلدینگی متشکل از ۱۴ شرکت با سرمایه ثبت‌شده ۳۰ هزار میلیارد تومان است. ارزش دارایی‌های تلفیقی آن حدود ۳۹۵ هزار میلیارد تومان اعلام شده و بخش مهمی از سبد بورسی مجموعه به سهام صنایع پتروشیمی خلیج فارس، نفت سپاهان و پالایش نفت اصفهان اختصاص دارد. این گروه همچنین از اجرای ۱۱ طرح توسعه‌ای با سرمایه‌گذاری تقریبی پنج میلیارد یورو و ظرفیت اسمی حدود ۵.۷ میلیون تن محصول سخن گفته است.

اما رکوردشکنی عرضه تابان نسبت به شستا، یک مقایسه مهم را متصور می سازد. شستا در ۲۷ فروردین ۱۳۹۹ تعداد هشت میلیارد سهم، معادل ۱۰ درصد سرمایه خود را با قیمت ۸۶۰ تومان عرضه کرد و حدود ۶ هزار و ۸۸۰ میلیارد تومان به دست آورد. در عرضه تابان، تنها دو درصد سهام فروخته شد، اما منابع حاصل حدود ۸۰۰ میلیارد تومان بیشتر از عرضه اولیه شستا بود. به بیان دیگر، تابان با یک‌پنجم درصد واگذاری شستا، منابع بیشتری جذب کرده است.

اما نکته قابل توجه این است که  باید میان عرضه سهام و تأمین مالی مستقیم شرکت تفاوت گذاشت. در عرضه اولیه‌ای که سهام موجودِ سهامدار عمده فروخته می‌شود، پول لزوماً وارد حساب شرکت بورسی نمی‌شود، بلکه به فروشنده سهام تعلق می‌گیرد. ازاین‌رو، پرسش اصلی از مدیران تابان، گروه سرمایه‌گذاری اهداف و صندوق بازنشستگی صنعت نفت این است که فروشنده دقیق این شش میلیارد سهم چه نهادی بوده و ۷.۷ همت حاصل از عرضه به حساب کدام مجموعه واریز شده است؟

تجربه شستا اهمیت این پرسش را نشان می‌دهد. هنگام عرضه این شرکت اعلام شد که منابع فروش سهام برای توسعه سرمایه‌گذاری‌ها، اصلاح پرتفوی و ایفای تعهدات سازمان تأمین اجتماعی به کار گرفته خواهد شد. بعدها وزیر وقت تعاون اعلام کرد منابع فروش سهام به حساب سازمان تأمین اجتماعی واریز و بخشی از آن برای تأمین بودجه بخش‌های مختلف مصرف شده است؛ با این وجود، گزارش روشنی که بازده اقتصادی هر محل مصرف را نشان دهد، کمتر در دسترس سهامداران قرار گرفت.

۷.۷ همت منابع تازه کجا هزینه می‌شود؟

اکنون برای تابان هم همان سوال پیش می آید. آیا منابع فروش سهام صرف تکمیل پروژه‌های مشخص خواهد شد، برای جبران بدهی های صندوق بازنشستگی مصرف می شود یا در سایر شرکت‌های گ

روه سرمایه‌گذاری خواهد شد؟ سهم هر پروژه از این منابع چقدر خواهد بود؟

رکوردشکنی در روز عرضه خبر مهمی است اما برای بازنشستگانی که مالک نهایی این دارایی‌ها هستند، معیار موفقیت نه تعداد خریداران و میزان تقاضا، بلکه سرنوشت ۷.۷ هزار میلیارد تومان منابع حاصل از فروش و بازدهی قابل‌اندازه‌گیری آن در سال‌های آینده خواهد بود.