۳۰ شهریور ۱۴۰۵
۳۰ شهریور ۱۴۰۵ 
تحلیل فاجعه جاده سنندج | چرا لجستیک سوخت ایران نیازمند بازنگری خیلی فوری است؟ شاید در نگاه نخست، حوادث تانکرهای حمل سوخت در جادههای ایران مانند حادثه تلخی که روز گذشته در سنندج اتفاق افتاد، تنها حوادث ترافیکی معمول به نظر میرسند؛ اما از منظر مدیریت زنجیره تأمین و امنیت انرژی، این حوادث «ریسکهای عملیاتی» […]
شاید در نگاه نخست، حوادث تانکرهای حمل سوخت در جادههای ایران مانند حادثه تلخی که روز گذشته در سنندج اتفاق افتاد، تنها حوادث ترافیکی معمول به نظر میرسند؛ اما از منظر مدیریت زنجیره تأمین و امنیت انرژی، این حوادث «ریسکهای عملیاتی» هستند که مستقیماً بر پایداری توزیع فرآوردههای نفتی تأثیر میگذارند.
در حالی که تمرکز اصلی دولت بر میزان تولید و پایداری شبکه عرضه است، بخش «لجستیک توزیع فرآورده های نفتی» با چالشهای ساختاری روبروست که میتواند منجر به گسست و ناپایداری در زنجیره تأمین سوخت کشور شود. با مطلب «نگاهی به انفجار تانکر سوخت در محور سنندج» همراه رسانه تجارت آسان باشید.
میانگین سنی بالای ۲۵ سال در ناوگان حمل فرآوردههای نفتی، به معنای فراتر رفتن از چرخههای استاندارد ایمنی برای مواد خطرناک است. این فرسودگی، پایداری مخازن در برابر ضربات جانبی و عملکرد سیستمهای ترمز اضطراری را به شدت کاهش میدهد.
برخلاف خودروهای باری معمولی، تانکرهای حمل فرآورده های نفتی با ریسک «انفجار یا نشت فوری» روبرو هستند. در این ناوگان، فاصله زمانی بین یک خطای فنی کوچک و یک حادثه بزرگ بسیار کوتاه است که این امر، مدیریت بحران را در محل حادثه بسیار دشوار میکند.
برای مقابله با این بحران، تنها «افزایش نظارت» کافی نیست؛ بلکه نیاز به تغییر رویکرد در مدیریت ناوگان سوخترسان کشور وجود دارد: تغییر مد حملونقل و اولویت ریلمحوری.
اتکای بیش از حد به حملونقل جادهای برای سوخترسانی، بازی با ریسک است. انتقال بخش قابل توجهی از حجم حمل سوخت کشور از جاده به ریل، کلیدیترین راهکار کاهش تصادفات است که می تواند ضمن افزایش ضریب ایمنی حمل و نقل فرآورده های نفتی، تخلیه بار ترافیکی موجب صرفه های مقیاس(کاهش کرایه حمل) بویژه برای مسیرهای طولانی می شود.
جایگزینی ناوگان بر اساس میزان خطر بار، بایستی در اولویت رویکرد کلی حملونقل جادهای قرار بگیرد تا دیگر شاهد چنین حوادث .دهشتناکی نباشیم
استفاده از فناوریهای نوین برای پایش لحظهای وضعیت سلامت مخازن، فشار، دما و رفتار راننده در تانکرهای سوخترسان. این فناوری میتواند «پیشبینی حادثه» را جایگزین «واکنش به حادثه» کند.
استقرار ایستگاههای اطفاء حریق با تجهیزات مخصوص مواد نفتی در نقاط حساس جغرافیایی به ویژه مسیرهای غربی و جنوبی کشور.
در نهایت اینکه لجستیک سوخت، ستون فقرات توزیع انرژی در کشور است. بیتوجهی به فرسودگی ناوگان، اسقاط ناوگان فرسوده، نوسازی بهنگام تانکرهای جادهای و ریلی و عدم توجه به ریسکهای جادهای، میتواند منجر به هزینههای گزاف اقتصادی و آسیبهای جانی و زیستمحیطی جبرانناپذیری شود.
لذا مدیریت هوشمند و نوسازی ناوگان، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای حفظ پایداری زنجیره تامین انرژی کشور است.
