تقویت پدیده «النینو» میتواند در ماههای آینده فشار جدیدی را بر سیستمهای انرژی جهانی وارد کند؛ این پدیده ضمن افزایش تقاضای برق در مناطق گرمتر، الگوی تولید برقآبی، انرژیهای تجدیدپذیر و نیاز به گاز طبیعی مایع (LNG) را در بازارهای اصلی تغییر میدهد.
به گزارش تجارت آسان به نقل از آناتولی، اداره ملی اقیانوس و جو آمریکا (NOAA) احتمال وقوع یک پدیده النینو «بسیار قوی» در پاییز سال ۲۰۲۶ و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ نیمکره شمالی را بیش از ۹۰ درصد برآورد کرده است.
النینو میتواند الگوهای دما، بارش و باد را در مناطق مختلف تغییر دهد، به این معنا که تأثیر آن بر بازارهای انرژی احتمالاً در یک جهت واحد نخواهد بود. گرمای هوا میتواند تقاضا برای سرمایش را افزایش دهد، در حالی که تغییر در میزان بارش و باد میتواند بر تولید برقآبی و انرژیهای تجدیدپذیر اثر بگذارد و پیامدهای زنجیرهای برای مصرف گاز طبیعی و LNG داشته باشد.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، انتظار میرود تقاضای جهانی برق در سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۶ درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود ۳.۸ درصد افزایش یابد. این آژانس هشدار داده است که وقوع النینو با شدتی بیش از حد انتظار، میتواند مصرف برق مربوط به سیستمهای سرمایشی را در برخی مناطق، فراتر از پیشبینیهای فعلی سوق دهد.
از سال ۲۰۱۵ تاکنون، برق مصرفی برای سرمایش ساختمانها در سراسر جهان با ۵۰ درصد افزایش به حدود ۲۹۰۰ تراوات-ساعت رسیده است که نشاندهنده تأثیر رو به رشد دمای بالا بر سیستمهای قدرت است.
کاهش تولید برقآبی؛ محرک افزایش اتکا به سوختهای فسیلی
النینو میتواند باعث تغییر در میزان بارش، جریان رودخانهها و سطح مخازن سدها شود. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند که شرایط شدید النینو بر تولید برقآبی در بخشهایی از آمریکای لاتین و جنوب شرق آسیا تأثیر منفی بگذارد.
در مناطقی که خروجی نیروگاههای برقآبی کاهش مییابد، سیستمهای قدرت برای تأمین تقاضای برق ممکن است ناچار به اتکای بیشتر به نیروگاههای گازسوز و زغالسنگ شوند که این امر پتانسیل افزایش مصرف سوختهای فسیلی را دارد.
این تغییر شرایط بهویژه برای بازارهای واردکننده LNG حائز اهمیت است؛ چرا که افزایش تولید برق در نیروگاههای گازمحور میتواند مستقیماً به افزایش تقاضا برای LNG منجر شود.
النینو بر تمام منابع انرژی تجدیدپذیر به شکلی یکسان تأثیر نمیگذارد، زیرا تغییرات در پوشش ابر، فشار جوی و الگوهای باد در مناطق مختلف متفاوت است. مدلسازی موسسه ICIS بر اساس دورههای قبلی النینو نشان میدهد که تولید انرژی خورشیدی در اروپا در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ میتواند بین ۱.۱ تا ۲.۱ درصد بالاتر از سطح معمول باشد.
با این حال، تولید انرژی بادی با عدم قطعیت بیشتری همراه است. در سناریویی که شرایط آبوهوایی مشابه دوره النینو سالهای ۲۰۰۹-۲۰۱۰ تکرار شود، خروجی باد در اروپا در سهماهه اول سال ۲۰۲۷ میتواند ۹.۸ درصد کمتر از سطح پایه باشد. تفاوت در این پیشبینیها نشان میدهد که تأثیر النینو به شدت به الگوی جوی ایجاد شده بستگی دارد و خروجی بیشتر در یک منبع تجدیدپذیر میتواند ضعف در منبع دیگر را جبران کند.
تعامل میان افزایش تقاضای برق و کاهش تولید از برخی منابع، میتواند تأثیر مستقیمتری بر بازارهای جهانی LNG داشته باشد. برآورد ICIS نشان میدهد که شرایط گرم تابستان ناشی از النینو میتواند تقاضای آسیایی برای LNG را در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۶ میلیون تن افزایش دهد که معادل تقریباً ۲.۵ درصد از کل تقاضای LNG آسیا در آن دوره است. البته این تأثیر بسته به هر کشور متفاوت خواهد بود.
اختلال در مسیرهای تجاری انرژی
تأثیر النینو ممکن است از تقاضا و تولید فراتر رفته و بخش حملونقل را نیز تحت تأثیر قرار دهد. کانال پاناما بهشدت به آب شیرین ذخیره شده در حوضه آبریز خود وابسته است، زیرا سیستم دریچههای آن برای عبور هر شناور از آب استفاده میکند. کاهش بارش و سطح مخازن میتواند مقامات را مجبور به محدود کردن تردد روزانه کند.
طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶، بهطور میانگین روزانه ۳.۲ میلیون بشکه نفت خام، میعانات گازی و فرآوردههای نفتی از کانال پاناما عبور کرده است.
حجم ترانزیت LNG نیز در این دوره بهطور میانگین به ۰.۶ میلیارد فوت مکعب در روز رسید که نسبت به رقم ۰.۳ میلیارد فوت مکعب در سهماهه اول، دو برابر شده است. این ارقام اهمیت حیاتی کانال در تجارت انرژی را نشان میدهد.
تداوم محدودیتهای ترانزیتی میتواند برخی محمولههای LNG، LPG و فرآوردههای نفتی را مجبور به طی کردن مسیرهای طولانیتر کند که منجر به افزایش زمان سفر و هزینههای حملونقل میشود.
تشدید رقابت برای خرید LNG
آندریاس شرودر، مدیر بخش تحلیل انرژی در ICIS، به خبرگزاری آناتولی گفت که اولین اثرات النینو بر بازارهای انرژی از تابستان ۲۰۲۶ در آسیا مشهود بوده است.
او گفت: در تابستان ۲۰۲۶، شاهد اولین تأثیر النینو بر افزایش دما در شرق آسیا بودیم که منجر به افزایش تقاضای واردات LNG شد؛ چرا که تقاضای بیشتر برای تهویه مطبوع، باعث افزایش بهرهبرداری از نیروگاههای گازمحور شده است.
این کارشناس افزود: وضعیت ضعیف مونسون (بادهای موسمی) در جنوب آسیا منجر به خشکسالی شدید در برخی کشورها شده که خروجی برقآبی را کاهش و قیمت برق تابستانی را افزایش داده است.
شرودر خاطرنشان کرد: تأثیر بر تقاضای گاز و LNG تا حد زیادی به ساختار سیستم قدرت هر کشور بستگی دارد. در کشورهایی که نیروگاههای گازمحور نقش مهمی دارند، افزایش تقاضای سرمایشی میتواند به تقاضای شدیدتر گاز منجر شود؛ اما این اثر در بازارهایی مانند چین، که سهم گاز در تولید برق نسبتاً کم است، محدودتر خواهد بود.
وی در مورد بازارهای LNG گفت: که شرایط گرم و خشک در مناطق واردکننده (مانند جنوب و شرق آسیا و آمریکای جنوبی) میتواند تولید برق با سوختهای فسیلی را افزایش دهد. این موضوع به معنای رقابت بیشتر برای دستیابی به منابع محدودتر در بازارهای LNG در فصل تابستان است.
در پایان، شرودر بر نقش انرژیهای تجدیدپذیر در تعدیل شوکهای آبوهوایی تأکید کرد و گفت: ظرفیت بیشتر انرژیهای تجدیدپذیر به جذب شوکهای ناشی از النینو کمک میکند. اگرچه شرایط خشک باعث تضعیف خروجی برقآبی میشود، اما این اثر میتواند تا حدی توسط افزایش خروجی انرژی خورشیدی جبران شود.