بازار نفت طی روزهای گذشته بسیار نوسانی بوده است. نفت برنت که معیار اصلی بازار جهانی است، پس از جهش ناشی از نگرانی‌های ژئوپلیتیکی، اکنون در محدوده ۹۳ تا ۹۵ دلار معامله می‌شود. نفت WTI آمریکا نیز در محدوده ۹۰ تا ۹۲ دلار قرار دارد.

اما از مهم‌ترین اتفاقات اخیر می توان به تداوم تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و نگرانی درباره اختلال در مسیرهای انتقال نفت باعث جهش قیمت‌ها شده اشاره داشت.

در این خصوص آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) هشدار داده که موجودی ذخایر نفتی جهان ممکن است قبل از فصل اوج مصرف تابستان به سطوح بسیار پایینی برسد.
در مقابل، نشانه‌هایی از ضعف تقاضا در چین دیده می‌شود؛ واردات نفت چین کاهش یافته و برخی پالایشگاه‌ها از ذخایر قبلی خود استفاده می‌کنند.
از این رو بازار بین دو نیروی متضاد گرفتار شده است: ریسک کمبود عرضه از یک سو و نگرانی از کاهش تقاضای جهانی از سوی دیگر.

از نگاه تحلیلگران در کوتاه‌مدت جهت اصلی نفت همچنان به اخبار سیاسی وابسته است. در نتیجه سناریوی صعودی زمانی محقق خواهد شد که تنش‌های خاورمیانه ادامه پیدا کرده و اختلال در صادرات منطقه تداوم یابد که در نتیجه  ذخایر جهانی نفت سریع‌تر از انتظار کاهش خواهد یافت و نهایتا برنت می‌تواند دوباره به محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۰ دلار حرکت کند.

اما سناریوی نزولی زمانی محقق خواهد شد که تنش‌ها کاهش یافته و  مسیرهای صادراتی به حالت عادی برگردند و نگرانی از رکود اقتصادی افزایش پیدا کند که در این صورت نفت می‌تواند به محدوده ۸۵ تا ۹۰ دلار برگردد. در این بین اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نیز انتظار دارد پس از عادی‌تر شدن شرایط عرضه، قیمت‌ها در ماه‌های بعد کاهش یابد.

اما در دید میان مدت و کمتر از یک سال، مهم ترین متغیر هایی که تعیین کننده قیمت نفت باشند عبارتند از:

عوامل صعودی

– کاهش ذخایر جهانی نفت
– رشد مصرف در آسیا
– محدودیت ظرفیت مازاد تولید برخی کشورها
* سیاست‌های اوپک‌پلاس برای مدیریت عرضه

عوامل نزولی

– کند شدن اقتصاد جهانی
-کاهش رشد مصرف چین
– گسترش خودروهای برقی و بهبود بهره‌وری انرژی

نهایتا اینکه برآیند فعلی بازار نشان می‌دهد نفت در میان‌مدت احتمالاً در یک دامنه نسبتاً گسترده ۸۰ تا ۱۱۰ دلار نوسان خواهد کرد و هنوز وارد یک بازار نزولی پایدار نشده است.

در نتیجه اینکه در شرایط فعلی، احتمالاً ریسک صعودی نفت از ریسک نزولی آن بیشتر است، زیرا بازار با ذخایر نسبتاً پایین و ریسک‌های ژئوپلیتیکی مواجه است. اما اگر تنش‌های سیاسی فروکش کند، احتمال اصلاح قیمت به سمت محدوده ۸۵ تا ۹۰ دلار وجود دارد.

در خصوص اثرگذاری قیمت فت بر اقتصاد کلان کشور اما نکته مهم این است که قیمت دلار و قیمت نفت با هم بر اقتصاد ایران اثر می‌گذارند. اگر نفت بالا بماند، درآمد ارزی کشور تقویت می‌شود؛ اما اگر همزمان ریسک‌های سیاسی یا تورم داخلی بالا باشد، اثر آن بر نرخ دلار لزوماً کاهشی نخواهد بود.