به گزارش تجارت آسان به نقل از The Economic Times،  تقاضای برق هند در اوج تابستان به‌دلیل استفاده طولانی‌مدت از وسایل سرمایشی به‌شدت افزایش یافته، این کشور با یک پارادوکس بزرگ مواجه شده است: با وجود نیاز مبرم به انرژی، به تولیدکنندگان انرژی‌های تجدیدپذیر دستور داده شده تا تولید خود را محدود کنند؛ چرا که شبکه برق هند ظرفیت مدیریت این حجم از برق پاک را ندارد.

بر اساس داده‌های دولتی و تحقیقات اندیشکده انرژی امبر (Ember)، هند طی ۱۵ ماه گذشته نزدیک به ۱۱ تراوات-ساعت انرژی خورشیدی را به دلیل محدودیت‌های شبکه سلب مالکیت یا هدر داده است؛ حجمی که برای تأمین برق حدود ۱۰ میلیون خانه کفایت می‌کرد. این هدررفت در حالی رخ می‌دهد که گرمای شدید و بارندگی‌های ضعیف موسمی، تقاضا برای سرمایش و پمپاژ آب کشاورزی را به اوج رسانده است.

هند، پرجمعیت‌ترین کشور جهان و یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گازهای گلخانه‌ای، با سرعت در حال توسعه منابع انرژی پاک، به‌ویژه انرژی خورشیدی است. با این حال، این کشور به دلیل کمبود ظرفیت انتقال، فقدان سیستم‌های ذخیره‌سازی و دشواری‌های فنی در جایگزینی نیروگاه‌های سوخت فسیلی با انرژی‌های تجدیدپذیر، نمی‌تواند از تمام پتانسیل تولیدی خود استفاده کند.

کارشناسان انرژی معتقدند ساخت مزارع خورشیدی و بادی دیگر کافی نیست. هند اکنون به خطوط انتقال بیشتر برای توزیع برق، باتری برای ذخیره‌سازی انرژی‌های تجدیدپذیر و یک سیستم قدرت منعطف نیاز دارد که بتواند به‌سرعت خود را با نوسانات تولید تطبیق دهد.

نِشوین رودریگز، تحلیلگر انرژی در «امبر»، می‌گوید: ما در مرحله‌ای هستیم که بزرگ‌ترین موانع توسعه تجدیدپذیرها خود را نشان می‌دهند.

اگرچه هند بیش از ۳۰۰ گیگاوات ظرفیت انرژی پاک (بیش از نیمی از کل ظرفیت برق نصب‌شده‌اش) دارد، اما زغال‌سنگ همچنان منبع اصلی تولید برق این کشور است. دلیل اصلی این امر «سلب مالکیت» است؛ زمانی که نیروگاه بادی یا خورشیدی امکان تولید دارد، اما شبکه توان پذیرش آن را ندارد.

رودریگز توضیح می‌دهد که وقتی تولید خورشیدی در بعدازظهر به اوج می‌رسد، نیروگاه‌های زغال‌سنگ نمی‌توانند به‌سرعت خروجی خود را کاهش دهند؛ چرا که این نیروگاه‌ها نسبتاً انعطاف‌ناپذیر هستند.

وینای پابا، مدیرعامل شرکت «Vibrant Energy»، با ادبیاتی کنایه‌آمیز می‌گوید: تلاش برای وادار کردن نیروگاه‌های حرارتی به انعطاف‌پذیری و سازگاری با انرژی‌های پاک، مانند این است که از یک فیل بخواهید برقصد!

تمرکز بالای تولید انرژی‌های تجدیدپذیر در غرب هند (ایالت‌های گجرات و راجستان که نزدیک به ۵۰ درصد ظرفیت خورشیدی هند را دارند)، منجر به تراکم شدید در خطوط انتقال این مناطق شده است. پابا می‌گوید: وقتی تولید خورشیدی در بعدازظهر به اوج می‌رسد، لوله (ظرفیت انتقال) محدودی برای تخلیه آن وجود دارد.

کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر زیرساخت‌های ذخیره‌سازی به‌سرعت توسعه نیابد، کشور ناچار به استفاده بیشتر از سوخت‌های آلوده خواهد بود. ویبوتی گارگ از موسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA) تأکید می‌کند: بدون ذخیره‌سازی کافی، هند ریسک می‌کند که نیروگاه‌های زغال‌سنگ را حتی در زمان دسترسی به برق ارزان تجدیدپذیر، روشن نگه دارد.

امید به باتری‌ها؛ فراتر از برنامه‌ریزی‌ها

مطالعه اخیر مرکز انرژی و اقلیم هند در دانشگاه برکلی کالیفرنیا نشان می‌دهد که انرژی تجدیدپذیر پشتیبانی‌شده توسط باتری، می‌تواند قابلیت اطمینانی مشابه نیروگاه‌های سنتی داشته باشد، آن هم با قیمتی که از نیروگاه‌های زغال‌سنگ جدید کمتر است. باتری‌ها اجازه می‌دهند برقِ تولیدی در بعدازظهر ذخیره و پس از غروب خورشید تخلیه شود.

با این حال، بخش ذخیره‌سازی هند بسیار کوچک‌تر از نیاز واقعی است. هند تا ژوئیه گذشته تنها حدود ۳ گیگاوات ذخیره‌سازی باتری داشت، در حالی که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۲ به ۷۴ گیگاوات نیاز داشته باشد.

آنکیت میتال، مدیرعامل شرکت Ingro Energy هشدار می‌دهد: اگر بدون حل مشکل ذخیره‌سازی، ظرفیت خورشیدی را افزایش دهیم، تنها به هدررفت بیشتر منجر خواهد شد.

بسیاری از فعالان این صنعت اذعان دارند که رشد انفجاری تقاضای برق ناشی از برقی‌سازی حمل‌ونقل و احداث دیتاسنترها، پیش‌بینی‌نشده بود. پابا می‌گوید: هیچ‌کدام از ما این وضعیت را پیش‌بینی نمی‌کردیم. اگر می‌دانستیم، احتمالاً برای آن برنامه‌ریزی بهتری می‌کردیم.