به گزارش تجارت آسان، آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفت‌وگو با تجارت آسان با اشاره به لزوم حرکت اقتصاد کشور و به‌ویژه بخش انرژی به سمت بازارمحوری اظهار کرد: اگر بخواهیم قیمت‌گذاری انرژی بر اساس قیمت تمام‌شده، نیاز بازار و سازوکار عرضه و تقاضا مدیریت شود، این موضوع کاملاً درست است و از ابتدا نیز باید با همین روش پیش می‌رفتیم. یکی از دلایل اصلی بروز چالش جدی در عدم تأمین نیاز کشور و از بین رفتن اعتماد سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی به‌ویژه صنعت برق (به‌خصوص نگرانی سرمایه‌گذاران از بازگشت سرمایه)، دقیقاً به این بازمی‌گردد که شیوه اداره و مدیریت بازار بر اساس عرضه، تقاضا و قیمت تمام‌شده نیست و با قیمت‌های دستوری هدایت می‌شود.

وی گفت: وقتی بازار با قیمت‌های دستوری مدیریت می‌شود، توازن اقتصاد به این صورت خواهد بود که یا باید مالیات بر مصرف انرژی اخذ شود (به این معنا که هر فرد یا بخشی که انرژی یارانه‌ای و ارزان بیشتری مصرف می‌کند، به دلیل دستیابی به سودآوری و بهره‌وری بالاتر، مالیات بیشتری بپردازد)، یا باید قیمت انرژی افزایش یابد. از آنجا که ساختار مالیاتی فعلی توانایی تفکیک بهره‌برداران انرژی‌های مختلف را ندارد، ناگزیر باید به سمت واقعی‌سازی قیمت‌ها، حاکمیت عرضه و تقاضا و کشف قیمت در بازارهایی نظیر بورس انرژی حرکت کرد.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی در پاسخ به این پرسش که آیا بازارمحور شدن انرژی لزوماً به معنای افزایش قیمت برای مصرف‌کننده است، تصریح کرد: هنگامی که رقابت در بازار عملیاتی شود، قیمت‌ها همواره متعادل خواهند شد. می‌توان نارضایتی جامعه از قیمت سوخت و انرژی را با واکنش آن‌ها به قیمت محصولات لبنی مقایسه کرد؛ قیمت لبنیات گران‌تر شده اما جامعه بازخورد پیچیده‌ای نشان نداده و مصرف‌کننده در صورت گرانی کالا، از خرید آن خودداری می‌کند. آنچه در اقتصاد آزاد اصالت دارد، میزان عرضه و رقابت در پیشنهاد قیمت‌های مناسب‌تر و شرایط بهتر است که در نهایت منجر به تعادل در بازار می‌شود.

وی در خصوص امکان خرید مستقیم برق توسط صنایع از تولیدکنندگان افزود: در حال حاضر این فرایند در جریان است؛ در بورس انرژی و از طریق معاملات دوجانبه در قالب مدل‌های مختلف، این روند اجرا می‌شود و بسیاری از صنایع نیز از آن رضایت دارند و تنها خواسته آن‌ها این است که دولت موانع و سنگ‌اندازی‌ها را برطرف سازد.

نجفی با اشاره به موانع موجود در واگذاری نقش قیمت‌گذاری و تنظیم‌گری دولت اظهار کرد: سالیان متمادی است که برای راه‌اندازی سازوکار رگولاتوری و تنظیم‌گری بازار برق تلاش می‌کنیم، اما مقاومت هایی از سوی متولیان وجود دارد که مانع تحقق و تشکیل نهاد تنظیم‌گر هستند. بیش از ۱۴ الی ۱۵ سال است که در شورای رقابت پیگیر تشکیل نهاد تنظیم‌گر برق بوده‌ایم و حتی در دولت مرحوم رئیسی تا مراحل مطلوبی پیش رفتیم، اما وزیر نیرو (آقای محرابیان) لایحه تنظیم‌شده و مصوب را از مجلس بازپس گرفت و مانع از تصویب آن شد.

وی افزود: از آنجا که وزارت نیرو خود یکی از ذی‌نفعان است، علی‌رغم مصوبات شورای گفت‌وگو و جلسات بهبود مستمر محیط کسب‌وکار و با وجود اینکه این موضوع دو بار به تصویب رسید، اما هنوز تصویب لایحه نظام رگولاتوری و تنظیم‌گری صنعت برق به نتیجه نرسیده است

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی در پایان در پاسخ به لزوم ارائه یک راهکار مشخص برای اصلاح بازار انرژی خاطرنشان کرد: با اعمال یک اصلاح منفرد اتفاق مؤثری رخ نخواهد داد. ضروری است یک نقشه راه جامع تدوین شود، چندین سناریو به‌طور هم‌زمان به مرحله اجرا درآید و فرایندهای متعددی در کنار یکدیگر قرار گیرند تا دسترسی به برق پایدار محقق شود؛ به‌گونه‌ای که نه به مردم فشاری وارد آید و نه بخش صنعت بدون نقدینگی و برق بماند. درمان این بحران چندگانه با یک نسخه ساده امکان‌پذیر نیست؛ چراکه صنعت برق با معضلات متعددی روبه‌رو بوده و نیازمند یک برنامه‌ریزی جامع و ساختاریافته است.