در حالی که اروپای صنعتی به دلیل فشارهای شبکه برق و فقدان سیستمهای ذخیرهسازی با کندی توسعه تجدیدپذیرها مواجه است،اقتصادهای نوظهور با تکیه بر مدلهای «خورشیدی-باتری» به سرعت در حال دستیابی به استقلال انرژی هستند. این گزارش نشان میدهد که چگونه صرفه اقتصادی و امنیت انرژی، جایگزین سیاستهای اقلیمی در اولویتبندی دولتها شده است.
به گزارش تجارت آسان به نقل از Oil Price، انرژی خورشیدی با سرعت سرسامآوری در حال پیشرفت است. جهان با نرخ خیرهکنندهای در حال افزودن پنلهای خورشیدی فتوولتائیک است و سال به سال رکوردهای خود را در هم میشکند؛ این رشد مرهون سیل پنلهای خورشیدی بسیار ارزانتر از چین است.
«نیوساینتیست» در مقالهای که اواخر سال گذشته منتشر شد، نوشت: ما منبع فراوان و ارزانی از الکتریسیته داریم که میتوان آن را به سرعت، تقریباً در همهجای دنیا ساخت.آیا خیالپردازانه است تصور کنیم که خورشید بتواند روزی همه چیز را تأمین کند؟
اما رشد انرژی خورشیدی در سراسر جهان نامتوازن است؛ برخی مناطق شاهد تحولی سریع هستند در حالی که در برخی دیگر، اعداد و ارقام روند ثابتی را نشان میدهند. جالب اینجاست که برخی از فقیرترین کشورهای جهان اکنون در حال رهبری انقلاب خورشیدی هستند، در حالی که برخی از ثروتمندترین و پرشورترین حامیان گذار به انرژی پاک، در حال عقب افتادن هستند.
«اکونومیست» در گزارشی در ماه اوت نوشت: اروپا دوست دارد خود را قهرمان انرژیهای تجدیدپذیر بداند، در حالی که در واقعیت، میزان افزودن ظرفیت خورشیدی در سال ۲۰۲۵ به سختی از سال ۲۰۲۴ فراتر رفت و در سال ۲۰۲۶ «استقرار طرحهای جدید در تمام کشورهای بزرگ اتحادیه اروپا به جز ایتالیا کاهش خواهد یافت.
کند شدن روند توسعه خورشیدی در اروپا تا حد زیادی به دلیل محدودیتهای شبکه انرژی این قاره است. در ساعات اوج تولید، شبکه بیش از حد شلوغ است و فاقد ظرفیت ذخیرهسازی کافی انرژی است که منجر به اتلاف انرژی، قیمتهای منفی انرژی و حتی تهدید شکست شبکه و خاموشیهای فاجعهبار میشود؛ مانند آنچه در سال ۲۰۲۵ تقریباً تمام اسپانیا و پرتغال را از دسترس خارج کرد. رهبران اروپا در تلاشند تا ظرفیت ذخیرهسازی را به شبکه بیفزایند تا این مسائل رو به افزایش را برطرف کنند و از بحران انرژی دیگری جلوگیری کنند، اما در این میان، افزودن حتی بیشتر انرژی خورشیدی به شبکه پربار، تنها این مشکلات را تشدید خواهد کرد.
اما یک کشور غیرمنتظره در زمینه توسعه ذخیرهسازی انرژی، توانست از منحنی جلوتر بماند و بنابراین اکنون به عنوان یک پیشتاز غافلگیرکننده خورشیدی در سال ۲۰۲۶ ظهور کرده است. «آنتونیو آربوئو»، تحلیلگر در SolarPower Europe، به اکونومیست گفت: برخلاف بسیاری از کشورهای اروپای غربی، رومانی در مراحل اولیه توسعه خورشیدی خود، ذخیرهسازی را مستقر میکند، نه اینکه پس از نصب مقادیر زیادی ظرفیت خورشیدی، سعی در جبران عقبماندگی داشته باشد.
بخش عمدهای از این رشد به شکل سیستمهای کوچک مقیاس خورشیدی به همراه باتری (solar-plus-battery) در خانهها و کسبوکارهای کوچک است. در نتیجه رشد پیوسته این افزودنیهای با ظرفیت بسیار کوچکتر، رومانی توانست در سال ۲۰۲۵ افزایش ۴۵ درصدی در نصب پنلهای خورشیدی را تجربه کند، در حالی که سایر نقاط اروپا به سختی توانستند رشد اندکی داشته باشند.
اکونومیست مینویسد: در آغاز انقلاب خورشیدی اروپا، انگیزه اصلی استقرار پنلها به هر وسیله ممکن بود. با بالغ شدن صنعت، کشورها نیاز دارند بین ظرفیت تولید و ذخیرهسازی تعادل برقرار کنند.» «رومانی به عنوان یک الگو به نظر میرسد.
اما رومانی در این رویکرد – و در موفقیت خود – تنها نیست. در سراسر جهان، برخی از فقیرترین کشورهای جهان به لطف سیستمهای خورشیدی به همراه باتری، شاهد رشد بیسابقه در ظرفیت انرژی خورشیدی هستند. در سالهای اخیر، اقتصادهای نوظهور از جمله برزیل، شیلی، السالوادور، مراکش، کنیا و نامیبیا همگی از ایالات متحده – بزرگترین اقتصاد جهان – در گذار انرژی پاک خود پیشی گرفتهاند.
CNN گزارش داد: برخی کشورها در حال دستیابی به گذارهای انرژی خیرهکننده و سریعی هستند و خورشید را چنان به سرعت اضافه میکنند که در طول سالها – نه دههها – به منبع اصلی برق تبدیل شده است. پاکستان به یک نمونه برجسته و شگفتانگیز این جنبش در یکی دو سال گذشته تبدیل شده است، زیرا ساکنان آن سریعتر از هر بازار دیگری در جهان، پنلهای خورشیدی و باتری پشت بام را نصب میکنند. پاکستانیها به سرعت در حال پذیرش این سیستمها هستند تا برق را ارزانتر و مطمئنتر از زیرساختهای انرژیِ از پا افتاده کشور تأمین کنند.
در سطح جهانی، پذیرش انرژی خورشیدی دیگر مسئلهای مربوط به سیاستهای اقلیمی نیست – بلکه به دلیل سهم اساسی و فزاینده آن در امنیت انرژی و اقتصاد ساده، به سرعت در حال گسترش است. خورشید اکنون ارزانترین شکل انرژی در جهان است و در عین حال، واضحترین مسیر را برای استقلال و تابآوری انرژی، به ویژه برای اقتصادهای کوچکتر و در حال رشد که نیاز دارند خود را در برابر آبوهوای ژئوپلیتیکی متغیر که در آن اهرم فشار ناچیزی دارند، محافظت کنند، ارائه میدهد.