به گزارش تجارت آسان؛ توسعه سریع نیروگاه‌های خورشیدی در جهان حالا یک چالش تازه را پررنگ کرده است؛ چگونه باید این حجم از ظرفیت جدید را به شبکه برق متصل کرد؟ تازه‌ترین آمار فرانسه نمونه روشنی از این مسئله است.

ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی فرانسه تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ به حدود ۳۴ گیگاوات رسیده است. تنها در شش ماه نخست سال نیز حدود سه گیگاوات ظرفیت جدید به شبکه این کشور اضافه شده که نشان‌دهنده ادامه روند سریع سرمایه‌گذاری در این بخش است.

اما در کنار این رشد، آمار دیگری جلب توجه می‌کند. حدود ۳۵.۹ گیگاوات پروژه خورشیدی برای اتصال به شبکه درخواست داده‌اند یعنی رقمی که حتی از کل ظرفیت خورشیدی فعلی فرانسه بیشتر است. البته قرار نیست تمام این پروژه‌ها الزاماً ساخته و وارد مدار شوند و بخشی ممکن است در مراحل مختلف توسعه متوقف شوند. با این حال، تنها حدود ۸.۴ گیگاوات از این ظرفیت دارای قرارداد اتصال امضا شده است. همین فاصله، یکی از مسائل مهم نسل جدید توسعه تجدیدپذیرها را نشان می‌دهد.

ساخت نیروگاه خورشیدی در مقایسه با بسیاری از زیرساخت‌های صنعت برق زمان کمتری نیاز دارد. در مقابل، احداث خطوط انتقال، افزایش ظرفیت پست‌ها و توسعه شبکه فوق‌توزیع می‌تواند چندین سال زمان ببرد. اگر سرعت سرمایه‌گذاری در نیروگاه از توسعه شبکه بیشتر شود، در نهایت تعداد بیشتری از پروژه‌ها در انتظار اتصال باقی خواهند ماند.

مسئله فقط فرانسه نیست. در بسیاری از کشورهایی که ظرفیت خورشیدی با سرعت بالا افزایش یافته، توجه سیاست‌گذاران از صرف افزایش ظرفیت نصب‌شده به موضوعاتی مانند ظرفیت اتصال، توسعه شبکه و ذخیره‌سازی برق معطوف شده است.

این تجربه برای ایران نیز قابل توجه است. کشور در حال اجرای برنامه گسترده‌ای برای افزایش ظرفیت خورشیدی است و پروژه‌های متعددی در نقاط مختلف در دست ساخت یا برنامه‌ریزی قرار دارند. اما افزایش تعداد نیروگاه‌ها باید با توسعه متناسب شبکه همراه باشد.

یکی از اطلاعاتی که می‌تواند برای سرمایه‌گذاران اهمیت زیادی داشته باشد، ظرفیت آزاد پست‌ها و خطوط برق در مناطق مختلف کشور است. سرمایه‌گذار پیش از انتخاب محل پروژه باید بداند شبکه آن منطقه چه مقدار ظرفیت جدید را می‌تواند بپذیرد و برای اتصال نیروگاه چه میزان توسعه زیرساخت لازم خواهد بود.

این موضوع حتی می‌تواند بر ارزش اقتصادی زمین نیروگاه اثر بگذارد. زمینی با تابش بسیار مناسب، اگر در فاصله زیادی از شبکه یا در منطقه‌ای با پست‌های اشباع‌شده قرار داشته باشد، الزاماً بهترین گزینه سرمایه‌گذاری نیست.

چالش بعدی نیز پس از اتصال نیروگاه ظاهر می‌شود. با افزایش سهم خورشیدی، تعداد زیادی نیروگاه در ساعات میانی روز همزمان به حداکثر تولید می‌رسند. اگر شبکه ظرفیت انتقال این حجم از برق را نداشته باشد، ممکن است بخشی از تولید محدود شود؛ اتفاقی که مستقیماً درآمد سرمایه‌گذار را کاهش می‌دهد.

بنابراین در مرحله جدید توسعه خورشیدی، موفقیت را نمی‌توان فقط با تعداد پنل‌ها یا مگاوات نیروگاه‌های ساخته‌شده سنجید.

تجربه فرانسه نشان می‌دهد شبکه باید هم‌پای نیروگاه توسعه پیدا کند؛ وگرنه ممکن است نیروگاه ساخته شود، اما مسیر کافی برای انتقال برق آن وجود نداشته باشد.