هنوز چندماهی تا شروع فصل سرما باقی مانده، اما نخستین هشدار رسمی درباره احتمال ناپایداری شبکه گاز صادر شده است. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران میگوید اگر کشور با سرمای گسترده و شدید روبهرو شود، پایداری شبکه تحتتأثیر قرار خواهد گرفت؛ هشداری که بار دیگر نگرانی از بازگشت محدودیت گاز صنایع و نیروگاهها را جدی کرده است.
به گزارش تجارت آسان؛ سعید توکلی مدیرعامل شرکت ملی گاز اغلام کرده که بخشی از ظرفیت تولید پالایشگاههای گازی عسلویه در جریان حملات اخیر آسیب دیده و اگرچه وزارت نفت برای بازگرداندن این ظرفیتها تلاش میکند، راهاندازی کامل برخی تجهیزات زمانبر است. همزمان، ناترازی انباشته گاز نیز همچنان پابرجاست و با افزایش مصرف بخش خانگی و تجاری در زمستان، فشار بر شبکه بیشتر خواهد شد.
شرکت ملی گاز برای نشاندادن ابعاد مسئله، رقم قابلتوجهی ارائه کرده است. کاهش تنها یک درجه از دمای محیط میتواند روزانه نزدیک به ۲۵ میلیون مترمکعب از مصرف گاز بکاهد، مقداری تقریباً معادل تولید یک فاز پارس جنوبی. این مقایسه نشان میدهد حتی افزایش تولید از میدانهای گازی نیز بدون اصلاح الگوی مصرف، بهتنهایی پاسخگوی رشد تقاضا نیست.
این در حالیست که تجربه سالهای گذشته نشان داده است که اولین واکنش به کمبود گاز، معمولاً محدودکردن مصرف بخشهای مولد بوده است. صنایع فولادی، سیمانی و پتروشیمی و سپس نیروگاهها در صف محدودیت قرار میگیرند تا گاز بخش خانگی بدون وقفه تأمین شود. نتیجه این سیاست، کاهش تولید، افت صادرات، افزایش هزینه بنگاهها و در برخی موارد، جایگزینی گاز با سوخت مایع در نیروگاههاست؛ راهکاری که هزینه اقتصادی و زیستمحیطی سنگینی دارد.
افزایش تولید فاز ۱۱ پارس جنوبی، توسعه چاههای درونمیدانی و بازگرداندن تأسیسات آسیبدیده به مدار میتواند بخشی از فشار زمستان را کاهش دهد، اما هنوز اطلاعات روشنی درباره میزان ظرفیت ازدسترفته، زمان دقیق احیای آن و کسری احتمالی گاز در روزهای اوج مصرف منتشر نشده است.
اکنون پرسش اصلی این است که وزارت نفت برای جلوگیری از تکرار محدودیت صنایع چه برنامه عملیاتی و قابل سنجشی دارد. اگر مدیریت زمستان دوباره به قطع یا کاهش گاز واحدهای تولیدی محدود شود، هزینه ناترازی انرژی یکبار دیگر از خط تولید و اشتغال کشور پرداخت خواهد شد.