دهمین کنفرانس و نمایشگاه بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر نشان داد که اجماع قابل توجهی میان دولت، دانشگاه و بخش خصوصی درباره ضرورت توسعه برق سبز شکل گرفته است. با این حال، پیام اصلی این رویداد آن بود که چالش اصلی دیگر کمبود فناوری یا نبود ظرفیت فنی نیست؛ بلکه موانع سرمایهگذاری، بیثباتی مقررات، مشکلات تأمین مالی و فرآیندهای پیچیده اداری است.
گزارش تحلیلی از دهمین کنفرانس و نمایشگاه بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر ایران
از شعار توسعه تا مطالبه رفع موانع سرمایهگذاری
دهمین کنفرانس و نمایشگاه بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر ایران روزهای ۲۹ و ۳۰ تیرماه در مرکز همایشهای بینالمللی برج میلاد تهران برگزار شد. این رویداد با حضور مسئولان وزارت نیرو، ساتبا، فعالان بخش خصوصی، سرمایهگذاران، شرکتهای دانشبنیان و سازندگان تجهیزات برگزار شد و مهمترین محور آن، بررسی راهکارهای عبور از بحران ناترازی برق از مسیر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بود. همزمان با این رویداد، هفتمین جایزه ملی انرژیهای تجدیدپذیر نیز به برترین شرکتها و سازمانهای فعال در این حوزه اهدا شد.
اما آنچه بیش از رونمایی از فناوریهای جدید و تفاهمنامههای همکاری مورد توجه قرار گرفت، تأکید مکرر فعالان صنعت بر این نکته بود که بزرگترین مانع توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران، فناوری نیست؛ بلکه اقتصاد، مقررات و سرمایهگذاری است.
ناترازی برق؛ محور اصلی تمام نشستها
تقریباً در تمامی پنلهای تخصصی، بحران ناترازی برق به عنوان مهمترین چالش صنعت برق کشور مطرح شد.
کارشناسان معتقد بودند که با کسری حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار مگاواتی برق در اوج مصرف، ادامه اتکا به توسعه نیروگاههای حرارتی به تنهایی پاسخگوی نیاز کشور نیست و توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی باید به یک اولویت ملی تبدیل شود.
مطالبه اصلی بخش خصوصی؛ اصلاح فضای سرمایهگذاری
اگرچه مسئولان از برنامههای توسعه ظرفیت تجدیدپذیر سخن گفتند، اما فعالان بخش خصوصی مشکلات اجرایی را پررنگتر دانستند.
مهمترین دغدغههایی که در نشستها مطرح شد عبارت بودند از:
بخش خصوصی تأکید کرد که ظرفیت سرمایهگذاری در کشور وجود دارد، اما بدون کاهش ریسکهای اقتصادی و اداری، سرعت توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر با نیاز واقعی شبکه برق همخوانی نخواهد داشت.
خورشیدی؛ سریعترین مسیر برای کاهش خاموشیها
یکی از محورهای اصلی همایش، نقش نیروگاههای خورشیدی در مدیریت اوج مصرف تابستان بود.
کارشناسان با اشاره به همزمانی تولید برق خورشیدی با ساعات اوج مصرف اعلام کردند که توسعه این نیروگاهها میتواند با سرعت بیشتری نسبت به نیروگاههای حرارتی به کاهش خاموشیها کمک کند.
همچنین توسعه نیروگاههای خورشیدی علاوه بر افزایش تولید برق، موجب صرفهجویی در مصرف گاز نیروگاهها و آزادسازی بخشی از سوخت برای صادرات یا استفاده در صنایع خواهد شد.
توسعه زنجیره داخلی تجهیزات
در بخش نمایشگاهی، شرکتهای داخلی توانمندیهای خود را در حوزه تولید پنل خورشیدی، اینورتر، سازههای نصب، کابل، سیستمهای ذخیرهسازی انرژی، نرمافزارهای مدیریت نیروگاه و تجهیزات بهرهوری انرژی به نمایش گذاشتند.
یکی از پیامهای مهم نمایشگاه این بود که صنعت داخلی طی سالهای اخیر در بسیاری از بخشهای زنجیره ارزش برق خورشیدی به سطح قابل قبولی از بومیسازی رسیده، اما همچنان در برخی تجهیزات کلیدی وابستگی به واردات وجود دارد.
ذخیرهسازها؛ حلقه مفقوده برق سبز
در چند پنل تخصصی، موضوع استفاده از باتریها و سامانههای ذخیرهسازی انرژی نیز مورد توجه قرار گرفت.
کارشناسان تأکید کردند که توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بدون سرمایهگذاری همزمان در سیستمهای ذخیرهسازی و تقویت شبکه انتقال، در بلندمدت با محدودیتهایی مواجه خواهد شد؛ زیرا پایداری شبکه برق نیازمند مدیریت نوسانات تولید خورشیدی و بادی است.
جمعبندی
دهمین کنفرانس و نمایشگاه بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر نشان داد که اجماع قابل توجهی میان دولت، دانشگاه و بخش خصوصی درباره ضرورت توسعه برق سبز شکل گرفته است. با این حال، پیام اصلی این رویداد آن بود که چالش اصلی دیگر کمبود فناوری یا نبود ظرفیت فنی نیست؛ بلکه موانع سرمایهگذاری، بیثباتی مقررات، مشکلات تأمین مالی و فرآیندهای پیچیده اداری است.
در شرایطی که ناترازی برق به یکی از مهمترین تهدیدهای اقتصاد کشور تبدیل شده، فعالان این صنعت معتقدند توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر تنها زمانی میتواند به کاهش خاموشیها و افزایش امنیت انرژی منجر شود که سیاستگذار، همزمان با اعلام اهداف بلندپروازانه، مسیر سرمایهگذاری را نیز هموار کند. در غیر این صورت، فاصله میان ظرفیت بالقوه ایران در انرژیهای پاک و سهم واقعی آن در سبد برق کشور همچنان پابرجا خواهد ماند.