۱۵ آبان ۱۴۰۵
۱۵ آبان ۱۴۰۵ 
پس از دوره‌ای که تأمین بنزین مورد نیاز کشور، تولید سوخت با اکتان بالا را در پالایشگاه ستاره خلیج فارس به حاشیه رانده بود، اکنون موضوع ازسرگیری تولید بنزین سوپر و عرضه آن از مسیر بورس انرژی مطرح شده است. تحولی که در صورت تحقق، می‌تواند علاوه بر ایجاد بازاری تازه برای محصولات این پالایشگاه، معادله میان تولید حجمی، کیفیت سوخت و سودآوری صنعت پالایش را تغییر دهد.
به گزارش تجارت آسان؛ ناترازی بنزین، زمانی پالایشگاه های کشور را به توقف تولید بنزین سوپر و تمرکز بر تأمین بنزین معمولی کشور سوق داد؛ اما اکنون خبر بازگشت این فرآورده به سبد تولید پالایشگاه و عرضه آن در جایگاه مطرح شده است. تحولی که می‌تواند دسترسی مصرف‌کنندگان به سوخت با اکتان بالاتر را بهبود ببخشد و وابستگی بازار به بنزین سوپر وارداتی را کاهش دهد. بااین‌حال، در شرایطی که قیمت هر لیتر بنزین سوپر در معاملات اخیر بورس انرژی از مرز ۱۰۰ هزار تومان عبور کرده، پرسش اصلی این است که آیا تولید داخلی به افزایش رقابت و تعدیل قیمت برای مصرف‌کننده منجر خواهد شد یا بنزین سوپر همچنان کالایی گران‌قیمت و دور از دسترس بخش بزرگی از رانندگان باقی می‌ماند؟
دو پالایشگاه زرگ کشور به‌عنوان مهم‌ترین تأمین‌کنندگان بنزین کشور، طی سال‌های گذشته نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت ناترازی سوخت داشته اند. با این حال، افزایش مصرف داخلی و ضرورت تأمین نیاز روزانه کشور موجب شد اولویت تولید این پالایشگاه ها از بنزین با اکتان بالا به سمت تولید حجم بیشتری از بنزین معمولی تغییر کند.
این موضوع پیش‌تر نیز از سوی مدیران بالادستی پالایشگاه ها تأیید شده بود. بابک افقهی، مدیرعامل وقت تاپیکو، در شهریور ۱۴۰۳ اعلام کرد که ستاره خلیج فارس توانایی تولید بنزین سوپر را دارد، اما به دلیل ناترازی بنزین، تولید فرآورده با اکتان پایین‌تر در اولویت قرار گرفته است.
همچنین در مهر ۱۴۰۴، علیرضا کریمی، مدیر راهبردی و نظارت بر عملیات تاپیکو، از توقف تقریباً کامل تولید بنزین سوپر با اکتان ۹۲ در این پالایشگاه خبر داد. به این ترتیب، توقف تولید بنزین سوپر بیش از آنکه ناشی از محدودیت فنی باشد، نتیجه سیاست‌های تأمین سوخت و اولویت‌های تولیدی کشور بود.
از منظر اقتصادی، تولید بنزین سوپر می‌تواند فرصتی برای افزایش ارزش فروش محصولات پالایشگاه باشد به‌ویژه اگر امکان عرضه آن با قیمت‌های رقابتی و خارج از سازوکار قیمت‌گذاری بنزین یارانه‌ای فراهم شود. با این وجود ، افزایش درآمد فروش لزوماً به معنای افزایش سود نیست. تولید بنزین با اکتان بالاتر ممکن است هزینه بیشتری داشته باشد یا بر ترکیب و حجم سایر فرآورده‌های تولیدی اثر بگذارد. ازاین‌رو، مقایسه حاشیه سود بنزین سوپر با بنزین معمولی، یکی از شاخص‌های تعیین‌کننده در ارزیابی اقتصادی این تصمیم خواهد بود.
از سوی دیگر، مسئله اصلی همچنان پابرجاست: آیا در شرایط تداوم ناترازی بنزین، امکان اختصاص بخشی از ظرفیت تولید بزرگ‌ترین پالایشگاه بنزین کشور به سوخت ممتاز وجود دارد، بدون آنکه تأمین بنزین مورد نیاز شبکه توزیع تحت تأثیر قرار گیرد؟ پاسخ به این پرسش، به حجم تولید بنزین سوپر و نحوه مدیریت سبد محصولات پالایشگاه بستگی دارد.
در مجموع، بازگشت احتمالی بنزین سوپر به خطوط تولید ستاره خلیج فارس را می‌توان نشانه‌ای از تلاش برای ایجاد تعادل میان کمیت تولید، کیفیت فرآورده و منافع اقتصادی پالایشگاه دانست؛ تعادلی که موفقیت آن به جزئیات تصمیم تولید و سازوکار عرضه در بورس انرژی وابسته است.
